Κάποιες από τις Φωτογραφίες που σημάδεψαν την ανθρωπότητα

Aθήνα 1842

Η φωτογραφία τραβήχτηκε από τον Γάλλο αριστοκράτη Ζοζέφ Ζιλπέρ Zιρό ντε Πρανί και πιθανολογείται ότι πρόκειται για την πρώτη φωτογραφία που τραβήχτηκε στην Ελλάδα. Απεικονίζει τον ναό του Ολυμπίου 5ιός στην Αθήνα. Αποτελεί δε μια απ' τις ακριβότερες φωτογραφίες του κόσμου, καθώς πουλήθηκε σε δημοπρασία του Οίκου Kρίστις στον Σεΐχη του Kατάρ, έναντι 789..000 ευρώ!

23 Ιανουαρίου 1896

Η πρώτη ακτινογραφία είναι γεγονός. Την πήρε ο Γερμανός φυσικός Βίλχελμ Ρέντγκεν και απεικονίζει το χέρι της συζύγου του.

17 Δεκεμβρίου 1903

Οι αδερφοί Orville και Wilbur Wright κάνουν την πρώτη πτήση με μηχανοκίνητο αεροπλάνο...
Πιλότος ήταν ο Orville, αν και απλά έστριψαν νόμισμα για να το αποφασίσουν.
Μετά την επιτυχία τους, και μέχρι να κατοχυρωθεί η πατέντα τους, έκρυψαν το αεροπλάνο στο μαγαζί τους που πουλούσε ποδήλατα για να μην τους κλέψει κανείς την ιδέα.

Αθήνα 1929

Η φωτογράφος Nelly's (Έλλη Σουγιουλτζόγλου Σεραϊδάρη) προκαλεί σκάνδαλο στην
συντηρητική κοινωνία της εποχής αλλά και στους συντηρητικούς αρχαιολόγους και
δημοσιογράφους, όταν φωτογραφίζει να χορεύουν γυμνές στην Ακρόπολη την Mona Paeva (πάνω) και την Ουγγαρέζα χορεύτρια Nikolska (κάτω).

Σκοτία 1934

Οι θρύλοι που υπήρχαν απ' τον 6ο αιώνα μ.Χ. για ένα τέρας που ζει στην λίμνη Loch Ness, ενισχύονται όταν δημοσιεύεται η φωτογραφία που εμφανίζει το τέρας να προβάλλει μέσα απ' το νερό. Η «Nessie» έγινε θέμα συζητήσεων, αλλά και ο θεμέλιος λίθος για την τουριστική προβολή και εκμετάλλευση της περιοχής. 5εκαετίες αργότερα, το 1994, ο μύθος καταρρέει όταν ο Christian Spurling παραδέχεται ότι το «τέρας» ήταν ένα δημιούργημα του πατριού του φτιαγμένο από ξύλα. Αν και την φωτογραφία την τράβηξε ο ετεροθαλής αδερφός του, Ian Wetherell, θέλοντας να δώσουν μια πιο έγκυρη διάσταση και μεγαλύτερη βαρύτητα στην απάτη τους, έπεισαν τον γιατρό Robert Kenneth Wilson να παραδεχτεί ότι ήταν αυτός που
φωτογράφησε το «τέρας».

Γερμανία 1934

Το εντυπωσιακό συνέδριο των Ναζί στην Νυρεμβέργη.
Διακρίνονται από αριστερά προς τα δεξιά, οι Heinrich Himmler, Adolf Hitler & Viktor Lutze.

Αρχαία Ολυμπία 1936

Η πρώτη αφή της φλόγας των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων για τους Ολυμπιακούς του Βερολίνου.. Την Ολυμπιακή δάδα ανάβει η πρωθιέρια Κούλα Πράτσικα.

Βερολίνο 1936

Ο Χίτλερ βραβεύει τον Σπύρο Λούη, ο οποίος παρέλασε με φουστανέλα, ως επίτιμο μέλος της ελληνικής αποστολής στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου στη Γερμανία.

Περού 1939

Η Lina Medina γίνεται η νεαρότερη μητέρα στον κόσμο που έχει καταγραφεί στα ιατρικά χρονικά, σε ηλικία 5 ετών, 7 μηνών και 21 ημερών. Η ίδια δεν αποκάλυψε ποτέ τον πατέρα του παιδιού. Ο πατέρας της συνελήφθη με την κατηγορία του βιασμού, αλλά αφέθηκε ελεύθερος λόγω έλλειψης στοιχείων.

4 Φεβρουαρίου 1945

Η διάσκεψη της Γιάλτας. Οι 3 Μεγάλοι, Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt και Joseph Stalin, καθορίζουν τις ζώνες επιρροής τους, ως νικητές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

15 Ιουνίου 1945

Ο Άρης Βελουχιώτης παγιδευμένος από την Εθνοφυλακή αυτοκτονεί.
Αποκεφαλίζεται και 3 ημέρες αργότερα το κεφάλι του, μαζί μ' αυτό του συντρόφου του Τζαβέλα, βρίσκονται στα Τρίκαλα όπου και κρέμονται σε έναν φανοστάτη της κεντρικής πλατείας σε δημόσια θέα για 2 ημέρες.

Ινδία 1946

Ο Μαχάτμα Γκάντι διαβάζει δίπλα στην ανέμη του.
Ο Γκάντι επέτρεψε στην δημοσιογράφο Margaret Bourke-White να τον φωτογραφίσει, με την προϋπόθεση να μάθει να χειρίζεται την ανέμη.

Νότια Καρολίνα 1950

Οι φυλετικές διακρίσεις στις ΗΠΑ βρίσκουν εφαρμογή ακόμα και στο νερό.

29 Μαΐου 1953

Ο 33χρονος Edmund Hillary και ο 37χρονος Sherpa (=οδηγός) Tenzing Norgay από το Νεπάλ, εφοδιασμένοι με μπουκάλες οξυγόνου, ανέβηκαν μόνοι οι δυο τους τα τελευταία μέτρα στην κορυφή του ύψους 8.848 μέτρων Τσομολούνγκμα (στην ντόπια διάλεκτο) του όρους Έβερεστ των Ιμαλαΐων, το οποίο μέχρι τότε είχε λυγίσει 15 τουλάχιστον αποστολές και είχε πάρει τις ζωές περισσοτέρων από 150 ορειβατών.
Στη φωτογραφία απεικονίζεται ο Tenzing Norgay και τον αποθανάτισε ο Hillary,
την στιγμή που πατούσε στη «Στέγη του κόσμου».

4 Σεπτεμβρίου 1957

Η Dorothy Counts γίνεται μια απ' τις πρώτες μαύρες μαθήτριες που μπαίνουν
σε Λύκειο της Charlotte στην Νότια Καρολίνα των ΗΠΑ.
Κατά την είσοδό της η Counts αποδοκιμάστηκε και χλευάστηκε έντονα,
ενώ οι γονείς της την απέσυραν από το σχολείο μόλις 4 μέρες αργότερα.

12 Οκτωβρίου 1960

Ο 17χρονος ακροδεξιός μαθητής, Otoya Yamaguchi , σκοτώνει με ένα ξίφος τον σοσιαλιστή πολιτικό, Inejiro Asanuma, κατά την διάρκεια ομιλίας του στο Τόκιο.
Ο φωτογράφος Yasushi Nagao που αποτύπωσε τη σκηνή, δηλώνει αργότερα ότι απλά βρέθηκε στο σωστό σημείο τη σωστή στιγμή

4 Ιουνίου 1964

Στην ναυτική βάση του Puerto Cabello στην Βενεζουέλα, ένας στρατιώτης που τραυματίζεται θανάσιμα από ελεύθερο σκοπευτή, προσπαθεί να γαντζωθεί πάνω στον ναυτικό ιερέα Luis Padillo.

Νότιο Βιετνάμ 1965

Μια μητέρα με τα 3 παιδιά της, διασχίζει κολυμπώντας ένα ποτάμι για να ξεφύγει από τις αμερικανικές βόμβες. Η φωτογραφία ελήφθη απ' τον Ιάπωνα Kyoichi Sawada.

Νότιο Βιετνάμ 1966

Ένα τεθωρακισμένο των ΗΠΑ σέρνει έναν νεκρό Βιετκόνγκ.

Ιαπωνία 1971

Μια μητέρα, η Ryoko Uemura, συμφωνεί με τον Αμερικανό φωτογράφο Eugene Smith, να φωτογραφηθεί με την κόρη της Tomoko Uemura, μέσα σε ένα παραδοσιακό ιαπωνικό λουτρό. Ο σκοπός της φωτογράφησης ήταν να δοθεί ένα ηχηρό μήνυμα για της συνέπειες της νόσου Minamata (ένας τύπος δηλητηρίασης με υδράργυρο), η οποία προκαλούνταν από τα τοξικά και χημικά απόβλητα της εταιρίας Chisso και η οποία είχε «χτυπήσει» και την Tomoko, που τελικά πέθανε το 1997 σε ηλικία 21 ετών.

5 Σεπτεμβρίου, 1972

Το πρωί της 5ης Σεπτεμβρίου 1972, κατά την διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του
Μονάχου, ένας κομάντο της παλαιστινιακής στρατιωτικής οργάνωσης «Μαύρος Σεπτέμβρης», εισβάλλει στο Ολυμπιακό χωριό και κρατά 11 Ισραηλινούς αθλητές σε ομηρία, με αντάλλαγμα την απελευθέρωση 200 φυλακισμένων Παλαιστινίων.
Δύο Ισραηλινοί αθλητές θα εκτελεστούν. Το βράδυ, ένα δράμα εξελίσσεται στο αεροδρόμιο του Μονάχου όπου οι τρομοκράτες προσπαθούν να διαφύγουν με τους ομήρους για το Κάιρο.
Με την επέμβαση της γερμανικής αστυνομίας σκοτώνονται οι 9 Ισραηλινοί όμηροι, καθώς και τα 5 από τα 8 μέλη της οργάνωσης. Το σύνολο των θυμάτων ανεβαίνει στους 18.
Στην φωτογραφία από το μπαλκόνι των διαμερισμάτων της ισραηλινής ομάδας, πιθανολογείται ότι είναι το νεαρότερο μέλος της οργάνωσης, ο Afif Ahmed Hamid, ο οποίος βρέθηκε αργότερα ανάμεσα στους νεκρούς Παλαιστίνιους.

11 Σεπτεμβρίου 1973

Ο δημοκρατικά εκλεγμένος στην Χιλή πρόεδρος, Salvador Allende, λίγες στιγμές πριν την δολοφονία του κατά την διάρκεια στρατιωτικού πραξικοπήματος στο Σαντιάγκο. Ως φωτογράφος αναγνωρίστηκε ο Luis Orlando Lagos Vazquez.

Αύγουστος 1977

Ο Elvis Presley στο φέρετρό του. Η φωτογράφηση έγινε κρυφά από ξάδερφό του
και πουλήθηκε έναντι ευτελούς τιμής σε περιοδικό.

Απρίλιος 1980

Ένας ιεραπόστολος κρατά το σκελετωμένο χέρι ενός παιδιού που λιμοκτονεί στην Ουγκάντα.

23 Φεβρουαρίου 1981

Ο συνταγματάρχης Antonio Tejero Molina και μέλη της Πολιτοφυλακής και της Στρατονομίας, κρατά ομήρους τα μέλη της ισπανικής βουλής στην Μαδρίτη.
Με την απειλή όπλων, εκφωνεί λόγο στο ακροατήριο.

30 Μαρτίου 1981

Η απόπειρα δολοφονίας του Αμερικανού προέδρου Ronald Reagan από τον John Hinckley.

30 Οκτωβρίου 1983

Η Kezban Ozer κλαίει μπροστά στα 5 νεκρά παιδιά της, θύματα του καταστροφικού σεισμού στην ανατολική Τουρκία..

Σεπτέμβριος, 1986.

Ο Ken Meeks γίνεται ο πρώτος ασθενής με AIDS, του οποίου δημοσιοποιούνται
φωτογραφίες με εμφανή τα σημάδια της αρρώστιας πάνω του (σάρκωμα Καπόζι)..
Η φωτογραφία ελήφθη 3 ημέρες πριν τον θάνατό του, από τον Alon Reininger, ο οποίος πληροφορήθηκε το θέμα από τον σύντροφο του Meeks (διακρίνεται στο βάθος).

9 Νοεμβρίου 1989

Η πτώση του τείχους του Βερολίνου είναι πια γεγονός.
Το σύμβολο του Ψυχρού Πολέμου γκρεμίζεται μετά από ζωή 28 ετών.

Μάιος 1990

Στο Πανεπιστημιακό νοσοκομείο του Οχάιο των ΗΠΑ, η Therese Frare αποτυπώνει στον φακό της τις τελευταίες στιγμές του ετοιμοθάνατου και προσβληθέντα από τον ιό του AIDS, ακτιβιστή David Kirby. 5ίπλα του είναι ο πατέρας του, η αδερφή του και η ανιψιά του.
Η φωτογραφία πρωτοδημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 1990 στο περιοδικό Life, αλλά έγινε παγκοσμίως γνωστή όταν χρησιμοποιήθηκε σε διαφήμιση της Benetton το 1991
προκαλώντας σάλο. Η φωτογραφία τιμήθηκε στο World Press Photo Award το 1991.

Νοέμβριος 1992

Μια Σομαλή μητέρα σηκώνει στα χέρια της το άψυχο σώμα του παιδιού της,
το οποίο πέθανε από ασιτία.



15 Αυγούστου 1993

H φωτογράφος Matuschka έχει υποβληθεί σε μαστεκτομή και φωτογραφίζεται ημίγυμνη για το ένθετο περιοδικό «Glamour Magazine» των New York Times.

Ρουάντα Ιούνιος 1994

Ένας άντρας που ανήκει στην φυλή Χούτου βασανίζεται και ακρωτηριάζεται από ομοφύλους του στρατιωτικούς, κατηγορούμενος ότι είναι φιλικά διακείμενος στην
αντίπαλη φυλή των επαναστατών Τούτσι.

2001

Η φωτογραφία από τα ράφια ενός σούπερ μάρκετ, γίνεται η πιο ακριβοπληρωμένη τον Φεβρουάριο 2007 σε δημοπρασία του Οίκου Sotheby's στο Λονδίνο.
Η φωτογραφία με τίτλο «99 Cent II Diptych», που τραβήχτηκε από τον Γερμανό φωτογράφο Andreas Gursky, πουλήθηκε έναντι της τιμής των $3,340,456.

Ιούνιος 2001

Ο Δανός φωτογράφος, Erik Refner, παίρνει την άδεια από τον πατέρα ενός νεκρού παιδιού από το Αφγανιστάν να παραβρεθεί στην προετοιμασία ταφής του και να πάρει μερικές φωτογραφίες, στον προσφυγικό καταυλισμό του Jalozai του Πακιστάν.

11 Σεπτεμβρίου 2001

23 Ιουνίου 2002

Μετά τον καταστροφικό σεισμό στο Ιράν, ένα παιδί περιστοιχισμένο από χωρικούς και στρατιώτες, κάθεται μπροστά από τον τάφο του πατέρα του και κλαίει, κρατώντας στα χέρια του ένα κομμάτι απ' το παντελόνι του. Η φωτογραφία τραβήχτηκε απ' τον τον Eric Gregorian..

Μονρόβια 2003

Ένα παιδί περπατά πάνω σε έναν δρόμο γεμάτο από κάλυκες σφαιρών, που αφήνει πίσω του ο εμφύλιος στην Λιβερία. Η φωτογραφία ελήφθη από την Carolyn Cole και τιμήθηκε με βραβείο Πούλιτζερ το 2004..

ΗΠΑ 2004

Ο μικρός Ιρακινός Saleh, ο οποίος έχει ακρωτηριαστεί από αμερικανική βόμβα στο Ιράκ, νοσηλεύεται σε νοσοκομείο του Όκλαντ, στην Καλιφόρνια, για να πραγματοποιηθούν διορθωτικές επεμβάσεις. Τα άλλα παιδιά, αρχίζουν να τον κοροϊδεύουν για την εμφάνισή του και ο μικρός αναστατώνεται. Οι νοσοκόμες για να τον ηρεμήσουν δένουν πάνω στο ακρωτηριασμένο του χέρι, ένα μολύβι.
Ο μικρός Saleh τότε ζωγραφίζει ένα αεροπλάνο που ρίχνει βόμβες. Η φωτογραφία ελήφθη από την Deanne Fitzmaurice και τιμήθηκε με βραβείο Πούλιτζερ το 2005.

Σιέρα Λεόνε 2005

Ένα μικρό αγόρι βοηθά τον ακρωτηριασμένο πατέρα του να ντυθεί. Η φωτογραφία ελήφθη από τον Γιάννη Κόντο και κέρδισε το Πρώτο βραβείο του World Press Photo 2005 στην κατηγορία «Σύγχρονα Ζητήματα» (Contemporary Issues).

Ιούλιος 2008

Μια φωτογραφία ντροπή. Σε μια παραλία της Νάπολι στην Ιταλία, δυο νεαρές Αθίγγανες, η 14χρονη Βιολέτα και η 16χρονη Χριστίνα, βούτηξαν στη θάλασσα για να δροσιστούν. Πνίγονται όμως καθώς δεν γνωρίζουν κολύμπι. Τα πτώματά τους μεταφέρονται και παραμένουν για 3 ώρες στην παραλία. Οι λουόμενοι που βρίσκονται εκεί κοντά, ατάραχοι και απαθείς, συνεχίζουν το μπάνιο τους και την ηλιοθεραπεία τους, σαν να μην πρόκειται για πτώματα ανθρώπων, αλλά για φύκια που ξέβρασε η θάλασσα.

ΜΑΘΗΜΑ ΖΩΗΣ...

Το παρακάτω κείμενο γράφτηκε από μια κυρία 90 ετών σήμερα, τη Regina Brett, πρώην δημοσιογράφο στο Κλίβελαντ του Οχάιο.

«Για να γιορτάσω τα γενέθλιά μου, έγραψα κάποτε στη στήλη μου στην εφημερίδα, τα 44 πράγματα που μου έμαθε η ζωή.

Ήταν το πιο πετυχημένο άρθρο που έγραψα ποτέ:

1. H ζωή δεν είναι δίκαιη, αλλά ακόμα κι έτσι είν’ ωραία.

2. Όταν αμφιβάλλεις για κάτι, απλά κάνε το επόμενο μικρό βήμα.

3. H ζωή είναι πολύ μικρή για να χάνεις χρόνο μισώντας τον οποιονδήποτε.

4. Αν αρρωστήσεις, δε θα σε κοιτάξει η δουλειά σου. Θα σε κοιτάξουν οι φίλοι και η οικογένειά σου. Μη χάνεσαι.

5. Πλήρωνε τις πιστωτικές σου κάθε μήνα.

6. Δε χρειάζεται να κερδίζεις σε κάθε διαφωνία. Συμφώνησε με το να διαφωνείς.

7. Κλάψε παρέα με κάποιον. Είναι πιο εύκολο να συνέλθεις απ’ ό,τι αν κλαις μόνος.

8. Δεν πειράζει να θυμώνεις με τον Θεό. Το αντέχει.

9. Βάζε στην άκρη για τη σύνταξή σου από τον πρώτο σου μισθό.

10. Απέναντι στη σοκολάτα κάθε αντίσταση είναι μάταιη.

11. Συμφιλιώσου με το παρελθόν σου, για να μην καταστρέφει το παρόν σου.

12. Δεν πειράζει αν σε δουν τα παιδιά σου να κλαις. Άσ’ τα να το κάνουν.

13. Μη συγκρίνεις τη ζωή σου με των άλλων. Δεν έχεις ιδέα τι νόημα μπορεί να έχει το δικό τους το ταξίδι.

14. Αν μια σχέση πρέπει να κρατιέται μυστική, τότε δεν πρέπει να την κρατάς εσύ.

15. Τα πάντα μπορεί να αλλάξουν μ’ ένα ανοιγοκλείσιμο των ματιών. Αλλά μην ανησυχείς. Ο Θεός δεν τρεμοπαίζει τα βλέφαρά του.

16. Πάρε μια βαθιά ανάσα. Ηρεμεί το μυαλό.

17. Ξεφορτώσου ό,τι δεν είναι χρήσιμο, όμορφο ή γεμάτο χαρά.

18. Ό,τι δε σε σκοτώνει πράγματι σε κάνει δυνατότερο.

19. Ποτέ δεν είναι αργά για να έχεις μια ευτυχισμένη παιδική ηλικία. Αλλά τη δεύτερη φορά εξαρτάται από σένα.

20. Όταν είναι να κυνηγήσεις αυτά που αγαπάς στη ζωή, μη δεχτείς ποτέ το όχι.

21. Άναψε τα κεριά, στρώσε τα καλά σεντόνια, φόρεσε τα ακριβά εσώρουχα. Μην τα φυλάς για ειδικές περιπτώσεις. Κάθε μέρα είναι ειδική περίπτωση.

22. Προετοιμάσου για όλα. Και μετά ακολούθησε το ρεύμα.

23. Γίνε εκκεντρικός τώρα. Μην περιμένεις να πάρεις σύνταξη για να φορέσεις μοβ χρώμα!

24. Kανείς δεν είναι υπεύθυνος για την ευτυχία σου παρά μόνο εσύ.

25. Σε κάθε αποκαλούμενη “καταστροφή” σκέψου: “Σε 5 χρόνια, αυτό θα έχει καμία σημασία;”.

26. Πάντα να επιλέγεις τη ζωή.

27. Συγχώρησε σε όλους τα πάντα.

28. Το τι πιστεύουν οι άλλοι για σένα δεν είναι δική σου δουλειά.

29. Ο χρόνος θεραπεύει σχεδόν τα πάντα. Δώσε χρόνο στο χρόνο.

30. Όσο καλή ή κακή κι αν είναι μια κατάσταση, θα αλλάξει.

31. Μην παίρνεις τον εαυτό σου τόσο στα σοβαρά. Κανείς άλλος δεν το κάνει.

32. Πίστευε στα θαύματα.

33. Ο Θεός σ’ αγαπάει επειδή είσαι αυτός που είσαι, όχι για κάτι που έκανες ή δεν έκανες.

34. Μην παρακολουθείς τη ζωή. Βγες μπροστά και εκμεταλλεύσου την πλήρως τώρα.

35. Το να γερνάς είναι καλύτερο από την εναλλακτική λύση: να πεθαίνεις νέος.

36. Τα παιδιά σου θα ζήσουν μόνο μία παιδική ζωή.

37. Το μόνο που έχει σημασία τελικά είναι ότι αγάπησες.

38. Βγες έξω κάθε μέρα. Τα θαύματα παραμονεύουν παντού.

39. Αν όλοι ρίχναμε τα προβλήματά μας σε ένα σωρό δίπλα δίπλα, θα αρπάζαμε τα δικά μας πίσω.

40. Η ζήλεια είναι χάσιμο χρόνου. Έχεις ήδη όλα όσα χρειάζεσαι.

41. Τα καλύτερα έπονται.

42. Ό,τι διάθεση και να έχεις, σήκω, ντύσου και πήγαινε εκεί που έχεις να πας.

43. Ενέδωσε.

44. Η ζωή δεν είναι τυλιγμένη με κορδέλα, δεν παύει όμως να είναι δώρο.

ΟΣΑ ΔΕΝ ΕΙΔΑΜΕ ΣΤΗΝ ΟΡΚΩΜΟΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΔΕΙΞΕ ΜΟΥ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ...

Χρυσός και ασήμι
αγρίμι μέσ' στη νύχτα

ουρλιάζεις δυνατά

Δάκρυά σου στα μαλλιά μου τα γέλια σου χαρά μου

μα μου στερείς κι αυτά

Ποιος να 'ναι ο λόγος που ένας θαρραλέος να κλαίει τόσο πολύ

ποια να ' ναι η αιτία που αντί να λες αστεία

Ξεσπάς παντού μ' οργή

Δείξε μου τον τρόπο

κι αν θέλει κι άλλο κόπο

εγώ θα προσπαθώ

Μόνο θέλω ακόμα απ' το δικό σου στόμα

ν' ακούσω σ' αγαπώ

Πιάνω ένα τόνο ίσως να 'ναι το μόνο

που με πάει μακριά

Λέω μια λέξη χιονίσει είτε βρέξει

το μέλλον με κοιτά

Θέλω να ζήσω μα αν δεν σ' αγαπήσω

δεν ξέρω αν θα μπορώ

Θέλω να υπάρχω φιλία μαζί σου να 'χω

για πολύ καιρό

Δείξε μου τον τρόπο...

Zαλισμένοι Αθηναίοι

Εκπληκτα γουρλωμένα μάτια, πνιχτά γέλια, φρύδια που ανεβαίνουν σε ένδειξη οργής: οι απορίες και οι διαπιστώσεις που γεννιούνται με ρυθμό τρελό κάθε μέρα που ζούμε σ' αυτή την πόλη -πες τη χώρα καλύτερα, για να είσαι μέσα- είναι τόσες πολλές.

Από τις πιο μικρές μέχρι τις πιο θεμελιώδεις, που αφορούν την ίδια την ύπαρξη, είναι εδώ για να μας κάνουν να νιώθουμε πως ζούμε σε ένα σουρεαλιστικό σύμπαν.Πρωινό πρόγραμμα στην τηλεόραση του Star (πολύ πρωινό, πριν από τις δέκα). Ολες οι γυναίκες του πάνελ -και οι δημοσιογράφοι από την αίθουσα σύνταξης- φοράνε ρούχα ιδανικά για συνθήκες καύσωνα. Η γκάμα στις μπλούζες εκπληκτική: στράπλες, έξωμο, με τον ένα ώμο μέσα τον άλλο έξω, με λαιμόκοψη, με ντεκολτέ βαθύ, υπαινικτικό.

Και μίνι, πολλά μίνι. Ετσι είναι η ενημέρωση, πυρώνει τους ακάματους εργάτες της... Πέντε σταθμοί του μετρό, πέντε Άγιοι. Αν συνυπολογίσουμε και τον Ευαγγελισμό, τότε είναι βέβαιο ότι οι διαδρομές κάτω από τη γη έχουν όση ευλογία χρειάζεται (Αγιος Ιωάννης, Δημήτριος, Αντώνιος, Ελευθέριος, Νικόλαος).

18 βαθμοί Κελσίου και τα μπουφάν είναι σε απραξία ή έστω τυλιγμένα γύρω από τη μέση. Στην τηλεόραση τηλεοπτικά σποτάκια του υπουργείου, που έχει την ευγενική καλοσύνη να μας ενημερώσει πώς πρέπει να αντιδράσουμε σε περίπτωση σφοδρής κακοκαιρίας, μεγάλης χιονόπτωσης κλπ. Πόσο γδάρτης θα είναι πια αυτός ο Μάρτης;

Και γιατί δεν τα βλέπαμε αυτά τα σποτάκια από το Δεκέμβριο, αναρωτιέται ο καλόπιστος, αλλά ζαλισμένος Αθηναίος. Εκτός κι αν υπάρχει καμιά ενημέρωση, ότι θα πέσει η θερμοκρασία υπό το μηδέν, και φοβούνται να μας το πουν… Εδώ συζητάμε την ποινικοποίηση της κουκούλας, ενώ στο Λουξεμβούργο ψήφισαν υπέρ της νομιμότητας της ευθανασίας - ακούμε στις ειδήσεις. Καταλαβαίνει κανείς αμέσως το τεράστιο χάσμα που μας χωρίζει από τον τρόπο ζωής που χαρακτηρίζεται «σύγχρονος, δυτικός, πολιτισμένος».

Ανοδος της στεγαστικής κίνησης στις ΗΠΑ με σημαντική ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας κατά 22%. Όσοι ονειρεύονταν στην Ελλάδα τη στιγμή που θα πέσουν οι τιμές ακινήτων και γης (εξαιτίας της κρίσης!), μάλλον θα πρέπει να το ξεχάσουν.

H ατζέντα ενός Αθηναίου

Τη νύχτα παγετός.
Το πρωί συννεφιές -όχι βροχή- μάγουλα παγωμένα, γάντια διστακτικά (να τα βάλω ή όχι).

Περιδιαβαίνουμε τους δρόμους της πόλης, ipod σε συρμούς τρένων και μετρό, ένα στρέτο στα όρθια, μπαζάρ ρούχων σε υπερχλιδάτες μπουτίκ (μια γραβάτα Ιβ Σεν Λοράν 10 ευρώ, λένε οι φήμες), λουλούδια από τα υπαίθρια ανθοπωλεία στην πλατεία.

Και σημειώσεις στην ατζέντα ή από τις άλλες, αυτές που κάνουμε νοερά με το χέρι στον αέρα για τις διαδρομές και τις στάσεις και αυτή την εβδομάδα στην πόλη.* Η φωτογραφική έκθεση του Δημήτρη Χαρισιάδη στο Μουσείο Μπενάκη είναι ό,τι πιο συγκινητικό, ευφρόσυνο, ευθύβολο έχουμε δει τα τελευταία χρόνια στο πλαίσιο μιας μεγάλης έκθεσης. Διαβάστε και τι γράφει η Τατιάνα Ρόκου στις επόμενες σελίδες, για να είστε προετοιμασμένοι. Αγοράστε και το υπέροχο λεύκωμα. Αξίζει.* Στο βιβλιοπωλείο, για να αγοράσουμε το «Ανδρέας Εμπειρίκος. Γράμματα στον πατέρα, τον αδελφό του Μαράκη και την μητέρα» από τις εκδόσεις Άγρα. Φωτογραφίες και η μέσα ζωή του εμβληματικού Ελληνα.

Γράφει το 1922, συγκλονισμένος από τα νέα της Μικράς Ασίας: «Βλέπω το κύμα να 'ρχεται, να κυλά σ' ένα δάκρυ ατέλειωτο, τ' ακούω να ξεσπά σ' έναν αναστεναγμό ασώπαστο και να σιγολέει τον πόνο, την άπειρη λύπη. Κι όμως είναι το ίδιο που κυλούσε άλλοτες πρόσχαρα προς τα Εκεί, το ίδιο που τόνιζε όμοια συμφωνία από το Φάληρο και το Κορδελλιό.»* Σινεμά και «Παράδεισος στη δύση» (η νέα ταινία του Κώστα Γαβρά), για να δούμε την περιπέτεια του μετανάστη Ηλία που ονειρεύεται να φτάσει στο Παρίσι - και τα καταφέρνει.

Όμορφες, δυνατές κινηματογραφικές στιγμές και η μόνιμη υπενθύμιση ότι η ευτυχία δεν είναι αυτό που φανταζόμαστε και ότι πάντα θα είμαστε θηράματα μιας κοινωνίας αδίστακτα σαρκοφάγου.* Σάββατο απομεσήμερο, Mega για τις γλυκές αλχημείες του Στέλιου Παρλιάρου. Εικόνες ευζωίας, που τις αγγίζεις και τις γεύεσαι εκτονώνοντας ένστικτα δημιουργικά - ή και οργισμένα ακόμη, πάνω από χειροποίητες συνταγές.

Είναι αλήθεια.

Η ομορφιά της ζωής χωράει όλη σε μια ατζέντα...

Φιγούρες

Είναι 1974. Τρεις αντρικές φιγούρες κάνουν την εμφάνισή τους στη διεθνή έκθεση παιχνιδιών της Νυρεμβέργης: ένας ιππότης, ένας οικοδόμος και ένας Ινδιάνος! Είναι πολύχρωμες, φτιαγμένες από σκληρό πλαστικό, σε κλίμακα 1:24.«Παρόμοιες φέρνουμε και από το Χονγκ-Κονγκ, φτηνότερες» λένε οι πρώτοι έμποροι που τις αντικρίζουν στον κατασκευαστή τους. Αλλά εκείνος δεν πτοείται: πρόκειται για τα «παιδιά» του - δύο χρόνια τώρα δουλεύει σκληρά, σίγουρος για την επιτυχία.

Και δεν κάνει λάθος. Οι «πελάτες» του, οι μπόμπιρες όλου του κόσμου ενθουσιάζονται.Μέχρι το 1999 η geobra Brandstaetter, η επιχείρηση στην οποία ο Χανς Μπεκ εργάζεται ως διευθυντής ανάπτυξης, έχει πουλήσει περισσότερες από 1,5 δισ. φιγούρες (2,2 δισ. ως σήμερα) - βρίσκονται στα παιδικά δωμάτια 70 χωρών του πλανήτη. Το 2004 η εταιρεία γιορτάζει τα 30ά γενέθλια της μάρκας Playmobil - απασχολεί 2.492 εργαζομένους, από τους οποίους 1.343 στη Γερμανία (σήμερα: 2.861/1522) και κάνει τζίρο 370 εκατ. ευρώ (2008: 452 εκατ. ευρώ).

Η geobra Brandstaetter διαθέτει σήμερα εγκαταστάσεις παραγωγής και εκτός Γερμανίας (Μάλτα, Ισπανία, Τσεχία) και θυγατρικές σε δέκα χώρες.Αλλά πώς ξεκίνησε η ιστορία της; Το 1876 στο Φιρθ της Γερμανίας ο Αντρέας Μπράντστετερ ιδρύει μια εταιρεία με την επωνυμία Brandstaetter (το επίθετό του) και αρχίζει να κατασκευάζει κουτιά. Το 1908 ο γιος του, Γκέοργκ, παίρνει τα ηνία της επιχείρησης, αλλάζοντας το όνομά της σε geobra Brandstaetter, και δεκατρία χρόνια αργότερα μεταφέρει την έδρα της στο Τσίρντορφ της Βαυαρίας. Στο μεταξύ, η επιχείρηση δραστηριοποιείται και στην κατασκευή παιχνιδιών. Το 1954 είναι σειρά του Χορστ Μπράντστετερ να αναλάβει την επιχείρηση.

Το 1958 πιάνει το σφυγμό της εποχής, κατασκευάζοντας εκτός από τηλεφωνικές συσκευές και... δαχτυλίδια για τη μόδα που σαρώνει σε όλη την Ευρώπη: χούλα-χουπ! Επεκτείνεται, όμως, και σε παιχνίδια φτιαγμένα από πλαστικό - το νέο υλικό που κατακτά τον κόσμο. Δεκαετία '70: δύσκολοι καιροί, αλλά ο Χορστ δεν το βάζει κάτω, κρίνοντας πως είναι η κατάλληλη στιγμή για να λανσάρει στην αγορά κάτι εντελώς καινούργιο.

Ο Χανς Μπεκ έχει μια καλή ιδέα και εργάζεται σκληρά για να καταφέρει να την υλοποιήσει. Πράγματι, το 1974 μια νέα σειρά παιχνιδιών με το όνομα Playmobil εμφανίζεται στα γερμανικά καταστήματα. Αμέσως κάνει θραύση. «Δεν ακολουθούμε βραχυπρόθεσμες τάσεις της αγοράς, ούτε θα κατασκευάσουμε ποτέ φιγούρες που τρομάζουν τα παιδιά» λένε οι υπεύθυνοι της geobra Brandstaetter.
Πιστοί στο πνεύμα του ανθρώπου που εφηύρε τα Playmobil.Ο Χανς Μπεκ έζησε 79 χρόνια - ως τις 30 του περασμένου Ιανουαρίου. Πέθανε στο σπίτι του στο Μάρκντορφ, δίπλα στη γραφική λίμνη Μπόντενζεε, στα σύνορα Γερμανίας, Ελβετίας, Αυστρίας. Η γυναίκα του και ο γιος του πενθούν. Το ίδιο και τα εκατομμύρια «παιδιά» του - και οι «πελάτες» του...

-ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΤ. ΑΝΔΡΙΑΝΕΣΗΣ -

Η γοητεία ενός υπέροχου μυαλού

H περίπτωση του μουσείου Καραθεοδωρή αποδεικνύει περίτρανα πως τα αυτονόητα και σημαντικά συντελούνται κυρίως εκτός των κέντρων εξουσίας της μητροπολιτικής βάσης μας, της Αθήνας.

Με κάποιον τρόπο, η είδηση για τη δημιουργία, στην καρδιά της Κομοτηνής, ενός μουσείου αφιερωμένου στον κορυφαίο έλληνα μαθηματικό αποτελεί μια χειρονομία αποστομωτική για όσους εν Αθήναις ασχολούνται με θέματα πολιτισμού και κοινωνικής προσφοράς του «αφρού». Θέματα που συνοδεύονται από δεδομένη αναγνωρισιμότητα, αναγνωσιμότητα και βεβαίως διασημότητα…Πόσο δύσκολο ήταν τόσον καιρό, για τη λεγόμενη «επίσημη πολιτεία», να αναδείξει το έργο του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή; Αξίζει να «θυμηθούμε» την ιστορία του: γιος διπλωμάτη, γεννήθηκε στο Βερολίνο στις 13 Σεπτεμβρίου του 1873, σπούδασε στο Γυμνάσιο των Βρυξελλών με σαφείς διακρίσεις στη γεωμετρία και στα μαθηματικά. Θέλει να ασχοληθεί με την επιστήμη που λατρεύει, όμως ο πατέρας του προτιμά ένα επάγγελμα με περισσότερες προοπτικές και τον ωθεί να σπουδάσει στη Στρατιωτική Σχολή του Βελγίου.

Τον Ιούνιο του 1900 εγκαταλείπει το επάγγελμα του μηχανικού για τη μεγάλη του αγάπη, τα μαθηματικά, και σπουδάζει σε μαθηματική σχολή όπου αναδεικνύεται διδάκτορας το 1908. Εκτός από το πλήθος των πρωτότυπων επιστημονικών εργασιών που δημοσιεύει, πλουτίζει τη διεθνή μαθηματική βιβλιογραφία με σειρά συγγραμμάτων. Κοινό χαρακτηριστικό τους, η μαθηματική τους αυστηρότητα που συνδυάζεται με επιμελημένη επεξεργασία λεπτομερειών και, κυρίως, μια διαυγή διατύπωση των εννοιών και των αποδείξεων.

Μαθητής του ήταν ο Αλμπερτ Αϊνστάιν, με τον οποίο διατήρησε στενή σχέση και αλληλογραφία. Σε μία από τις επιστολές, που έμειναν στην κόρη του, ο Αϊνστάιν γράφει: «Αγαπητέ κύριε συνάδελφε, βρίσκω θαυμάσιο τον υπολογισμό σας... Θα έπρεπε να δημοσιεύσετε τη θεωρία σε αυτή τη μορφή στα Χρονικά της Φυσικής, καθόσον οι φυσικοί κατά κανόνα αγνοούν αυτό το αντικείμενο, όπως και εγώ άλλωστε. Με το γράμμα μου θα πρέπει να σας φαίνομαι σαν τον Βερολινέζο που μόλις ανακάλυψε το Crunewald και αναρωτιέται αν ζούσαν εκεί άνθρωποι πιο πριν.

Αν θέλετε να μπείτε στον κόπο να μου εκθέσετε επιπλέον και τους κανονικούς μετασχηματισμούς, θα βρείτε σε μένα έναν ευγνώμονα και ευσυνείδητο ακροατή. Αν, όμως, λύσετε το πρόβλημα των κλειστών γραμμών του χρόνου, θα σταθώ μπροστά σας με σταυρωμένα χέρια... Πίσω από αυτό το ζήτημα κρύβεται κάτι που είναι αντάξιο του ιδρώτα των αρίστων.»

Συναισθηματικό crash test

Είναι γνωστό ότι συχνά οι ειδήσεις δοκιμάζουν την υπομονή μας. Όμως, ακόμη πιο έντονα δοκιμάζουν τα συναισθηματικά αντανακλαστικά μας, τη διασπορά των αντιδράσεών μας στην κλίμακα των συναισθημάτων. Να μια χαρακτηριστική σταχυολόγηση ειδήσεων και συναισθημάτων.«Περίπου 40 μεγάλα, αιωνόβια δέντρα έκοψαν σήμερα το πρωί συνεργεία του Δήμου Αθηναίων στην πλατεία Αμερικής, στο πάρκο που βρίσκεται στη διασταύρωση των οδών Πατησίων και Κύπρου. Στην περιοχή επικράτησε ένταση μεταξύ κατοίκων που αντιδρούν στην κοπή των δέντρων και του συνεργείου του Δήμου.

Τη μήνι των κατοίκων μάλιστα δέχθηκαν και οι μπουλντόζες, αφού πολίτες ξεφούσκωσαν τα λάστιχά τους. Το μεσημέρι, κατά την αποχώρηση του ενός οχήματος του Δήμου, οι κάτοικοι εκτόξευσαν πέτρες εναντίον του. Οι αστυνομικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν δακρυγόνα για να απωθήσουν τους συγκεντρωμένους και να αποχωρήσει το όχημα. O Δήμος σχεδιάζει την κατασκευή υπόγειου χώρου στάθμευσης και υπόσχεται να αποκαταστήσει το φυσικό περιβάλλον στην περιοχή με δενδροφύτευση μετά το πέρας των εργασιών.» Από τα Νέα. Εδώ δοκιμάζουμε μια μεγάλη γκάμα συναισθημάτων, ένα πραγματικό fusion: έκπληξη, θυμός, αγανάκτηση, μελαγχολία.

«Ο βραβευμένος με Πούλιτζερ δημοσιογράφος και συγγραφέας Τζον Απντάικ πέθανε την Τρίτη σε ηλικία 76 ετών. Ο Απντάικ είχε στο ενεργητικό του 50 βιβλία, αρκετά από τα οποία έφτασαν ψηλά στον πίνακα των πωλήσεων. Έγραψε νουβέλες, σύντομες ιστορίες, ποίηση και έργα κριτικής. Τιμήθηκε δύο φορές με το βραβείο Πούλιζερ, δύο φορές με το National Book Award και σχεδόν όλα τα μεγάλα λογοτεχνικά βραβεία των ΗΠΑ.Γεννημένος τον Μάρτιο 1932, σε εποχή μεγάλης οικονομικής κρίσης, ο Τζον Απντάικ κατέγραψε στο έργο του τη δύσκολη περίοδο πριν από τον Πόλεμο και την άνοδο των μεταπολεμικών χρόνων. Δεν έλειψαν πάντως και οι συγκρούσεις με άλλους λογοτέχνες και η κριτική ότι ήταν απολογητής του κατεστημένου.»

Από το in.gr. Θλίψη και η συναίσθηση ότι μια φωνή, της οποίας την επαναληπτική ηχώ ήθελες να ακούς, χάθηκε.«Ο Τσε προδόθηκε από τον Φιντέλ Κάστρο έπειτα από εντολή της Σοβιετικής Ένωσης. Αυτό ισχυρίζεται ένας πρώην σύντροφος του μυθικού επαναστάτη και τελευταίος μάρτυρας της πορείας στη ζούγκλα της Βολιβίας που οδήγησε στη σύλληψη του Γκεβάρα στις 8 Οκτωβρίου του 1967 και στην εκτέλεσή του την επομένη. Ο Νταριέλ Αλαρκόν Ραμίρεζ, "Μπενίνιο" την εποχή της κουβανέζικης επανάστασης, ζει από το 1996 στο Παρίσι. Από το καθεστώς του Κάστρο έχει καταδικαστεί σε θάνατο με την κατηγορία της προδοσίας. Γι' αυτόν ο Τσε Γκεβάρα ήταν ένας σύντροφος και αδερφός που τον έμαθε γραφή και ανάγνωση.

Όπως λέει στην Corriere della Sera, το αντάρτικο στη Βολιβία ήταν μια "θανάσιμη παγίδα", την οποία είχαν στήσει ο Φιντέλ Κάστρο και η Σοβιετική Ενωση. "Θέλαμε να εξάγουμε την επανάσταση. Μας εγκατέλειψαν στη ζούγκλα. Ο Τσε πήγε να συναντήσει τον θάνατο ξέροντας ότι τον είχαν προδώσει. Στις 9 Οκτωβρίου του 1967 ήμασταν μερικά μέτρα από το σχολείο που τον κρατούσε φυλακισμένο ο βολιβιανός στρατός. Είχαμε σκορπιστεί. Αλλιώς θα είχαμε προσπαθήσει να τον απελευθερώσουμε", διηγείται.» Από τα Νέα. Η αίσθηση πως η ιστορία δεν σταματά να γράφεται. Μαζί με την πικρή γεύση πως είδωλα και άσπιλες εικόνες δεν υπάρχουν.

Παιδικές ασθένειες

Πες μου τι. Τι δεν δίνουμε στα παιδιά σήμερα, σ' αυτή την αυτοκρατορία της παράλογης αφθονίας και υπερπροσφοράς.

Τα οπλίζουμε με άχρηστα αντικείμενα και αγαθά και τα παροπλίζουμε από τις ιδιότητες της μάχιμης ζωής εκεί έξω, λίγο μετά την ενηλικίωση. Υπερπροστατευμένα, κανακεμένα, η λαχτάρα οφθαλμών και καρδιάς.Ζούμε σίγουρα στην εποχή που τα παιδιά ορίζουν τις επιλογές, τον τρόπο ζωής μας, ακόμη και τις βασικές επιταγές του μάρκετινγκ. Είναι λογικό: οι προηγούμενες γενιές, οι σύγχρονοι γονείς, έζησαν στο μεταίχμιο, στερημένοι και ικέτες εικόνων και εμπειριών ζωής που ήδη έφταναν από τηλεοράσεις και ταινίες, ενός άλλου τρόπου ζωής. Τώρα τα δίνουμε όλοι, χαϊδεύουμε, μπεμπεκίζουμε και κρατάμε γι' αργότερα τις μεγάλες αλήθειες.Μέσα σ' αυτό το σουρεαλιστικό βασίλειο, όπου τα παιδιά λατρεύονται και κυριαρχούν, ξεσπούν κάθε τόσο καταιγίδες μηδενισμού, αφανισμού και ακύρωσης της παιδικής ηλικίας και αθωότητας.

Αυτή την εβδομάδα το ζούμε έντονα: τα κρούσματα παιδοφιλίας όπου φέρονται να εμπλέκονται επιφανή, υπεράνω υποψίας άτομα, η εξαφάνιση ενός κοριτσιού από τη Νιγρίτα, η δικαστική απόφαση για τα παιδιά που είχαν σχέση με την εξαφάνιση του Αλεξ. Το άρρωστο ξέσπασμα μιας κοινωνίας πάνω στα ίδια τα παιδιά της. Γίνονται τόσο ισχυροί παίκτες, που μετατρέπονται σε αντικείμενα επιβολής και βρόμικων πράξεων.

Σοκάρει, προκαλεί αηδία η απαρίθμηση των τρομακτικών απειλών που περιτριγυρίζουν τα πλάσματα αυτά, που τα στειρώνουμε, αφαιρούμε τα νύχια τους και τα πετάμε σε μια ζούγκλα τρωκτικών και σαρκοφάγων. Δεν αρκεί να πατάξει η δικαιοσύνη όσους κάνουν κακό στα παιδιά, να αυξηθεί η αστυνόμευση σε πιάτσες ναρκωτικών και, φυσικά, στις ύποπτες συναλλαγές μέσω internet.Το πιο σημαντικό, ίσως, είναι να σπάσουμε τη φούσκα του παραμυθιού και να εξασκήσουμε τα παιδιά στο άθλημα της πραγματικής ζωής. Ενημέρωση, γνώση, ακόμη και αυτοάμυνα, καθοδήγηση και διάλογος ουσιαστικός, ανοιχτός για όσα φοβόμαστε, για όσα ρωτάνε.

Υπάρχουν τρόποι. Και ας μπουν επιτέλους στα σχολεία ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί, ας στηθεί εκεί το βασικό κέντρο άμυνας και επιβίωσης. Τα παιδιά, σίγουρα, θα μας εκπλήξουν...

Όμορφη πόλη

Κάτω από το νέφος της αφρικανικής σκόνης, την απόγνωση των κλεισμένων δρόμων, υπάρχει πάντα κάτι το ευφάνταστο και προσδόκιμο. Η ελπίδα της άνοιξης, που ευτυχώς υπάρχουν ακόμη πράξεις και λόγια που την πυροδοτούν εξαρχής, από το καμένο υπόβαθρο. Οσο κι αν έφεραν αναστάτωση οι απεργοί από τις κλωστοϋφαντουργίες, που κατασκήνωσαν πάνω στο οδόστρωμα στο Σύνταγμα από το πρωί της Τρίτης, έφεραν ένα χαμόγελο και την έννοια της απρόσμενα δεμένης (μέσα και από τα ετερόκλητα στοιχεία της) κοινότητας.

Το προηγούμενο βράδυ δεκάδες κάτοικοι της Αθήνας διαδήλωσαν στους δρόμους και έξω από το δημαρχείο, ζητώντας να μην πέσει άλλο μπετόν, να δεντροφυτευτούν οι ελεύθεροι χώροι και να προστατευτούν οι ήδη υπάρχοντες. Σήμερα, προφανώς οι απεργοί θα βγουν στους δρόμους της Αθήνας με μια σύμπνοια που εδώ και δεκαετίες δεν έχουμε ζήσει. Το ζητούμενο της κοινωνικής αλληλεγγύης που είχαμε χάσει, το επανεφηύραμε.Να τα συμπτώματα της Ανοιξης των Αθηνών. Μαζί βέβαια και η έλευση του πιο γοητευτικού πολιτιστικού συμπτώματος των καιρών μας, του Φεστιβάλ Αθηνών, που ανακοίνωσε μέσα στην εβδομάδα το πρόγραμμά του για το καλοκαίρι του 2009.

Με τη σεμνότητα και τη γνώση που μας έχει συνηθίσει, ανοίγει την πόλη σε νέες ιδέες και προτάσεις, σε ονόματα πρωτάκουστα και άλλα βαθιά ριζωμένα, παντρεύοντας το παλιό με το νέο, όπως είπε και ο υπουργός Πολιτισμού που παραβρέθηκε και μάλλον εντυπωσίασε με τους χαμηλούς τόνους του.Και βέβαια, πάνω απ' όλους, ο Γιώργος Λούκος, που περισσότερο από ποτέ αποδεικνύεται πως μόνο αυτός κρατάει τα νήματα και μόνο χάρη σ' αυτόν μπορούμε να γευόμαστε τα πιο ώριμα και γλυκά φρούτα πολιτισμού τα καλοκαίρια μας.

Πολλές οι ευχάριστες εκπλήξεις που μας περιμένουν και μαζί η διαπίστωση πως μόνο το Φεστιβάλ Αθηνών μοιάζει ικανό και πρόθυμο να τιμήσει το Γιάννη Ρίτσο, φέτος, στη χρονιά που του έχει αφιερωθεί, με πραγματικά σπουδαίες εκδηλώσεις. Ναι, όσο περνάει ο καιρός, θα είναι πιο δύσκολο να αντισταθεί κανείς στην ομορφιά αυτής της πόλης.

Sono due scandali

Ο πατέρας, ξυλοκόπος και γεωργός, φυλακίστηκε (1943-1945) σε στρατόπεδο συγκέντρωσης των Ναζί. Μισό αιώνα μετά, ο γιος έφτιαξε κι έπαιξε σε μια υπέροχη κινηματογραφική ταινία, όπου αναδεικνύονταν οι άθλιες συνθήκες που αντιμετώπισαν οι Εβραίοι κρατούμενοι στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.«Είμαι περήφανος που ο γιος μου βρήκε τον τρόπο να μου παρατείνει τη ζωή, κάνοντάς με να κλάψω από ευτυχία» δήλωσε το 1997 ο Λουίτζι Μπενίνι, μετά την απονομή του βραβείου Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας και α' ανδρικού ρόλου στο Ρομπέρτο Μπενίνι για το φιλμ «Η ζωή είναι ωραία».

Δυστυχώς πέθανε εφτά χρόνια αργότερα - έτσι δεν μπόρεσε να νιώσει ξανά περήφανος για την υποδειγματική παρέμβαση του γιου του, αυτή τη φορά με αφορμή ένα ανόητο, σεξιστικό τραγουδάκι - στο φεστιβάλ του Σαν Ρέμο (28/02/2009) - του 36χρονου Μιλανέζου Τζουζέπε Πόβια, με τίτλο «Ο Λούκα ήταν γκέι». «Οι ομοφυλόφιλοι μας έχουν δώσει χιλιάδες πράγματα και τους οφείλουμε χιλιάδες πράγματα - ακριβώς όπως και στους ετεροφυλόφιλους. Για να καταλάβουμε τον παραλογισμό και τη γελοιότητα του πράγματος, γνωρίζετε ότι οι ομοφυλόφιλοι πέρασαν όλα τα μαρτύρια, ότι βασανίστηκαν και θανατώθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης; Και ξέρετε γιατί;

Γιατί αγάπησαν έναν άλλον άνθρωπο. Αυτό ήταν το φριχτό τους έγκλημα»: Με δυνατά λόγια ο σπουδαίος Ιταλός καλλιτέχνης κόλλησε στον τοίχο όλους όσοι επιμένουν να κινούνται στον 21ο αιώνα, αλλά να ζουν στο Μεσαίωνα (δείτε το βίντεο στο gayrightsgreece.blogspot.com/2009/03/blog-post.html ).Στο πρόσφατο ανέβασμα - για πρώτη φορά στην Ελλάδα - της όπερας «Ρούσαλκα» («Νεράιδα»), του Τσέχου συνθέτη Αντονίν Ντβόρζακ, η Γαλλίδα σκηνοθέτιδα Μαριόν Βάσερμαν, αντλώντας την έμπνευσή της από το βίο του Λουδοβίκου Β', του βασιλιά της Βαυαρίας, που (όπως δήλωσε η ίδια στην Ελευθεροτυπία, 01/03/2009) «βασανίστηκε πολύ από τη σύγκρουση της λογικής με το συναίσθημα, από το διχασμό ανάμεσα στην ομοφυλοφιλία και τις επιταγές του αξιώματός του», έβαλε τον πρωταγωνιστή πρίγκιπα να φιλά έναν άλλο άντρα - στην πραγματικότητα, όμως, το είδωλό του στον καθρέφτη!Αποτέλεσμα;

Για «αλλοίωση» του λιμπρέτου και «ακραίες σκηνές» διαμαρτυρήθηκε εγγράφως (!) στη διοίκηση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, το δ.σ. της ορχήστρας της, και μοίρασε κι ένα φυλλάδιο στο κοινό με το... βαθύτατα παραπλανητικό τίτλο «Λίγα λόγια για το έργο». Ξέχασε, βλέπετε, η κα Βάσερμαν, προτού σκηνοθετήσει όπως γουστάρει, να ρωτήσει... τα δημοσιοϋπαλληλικά βιολιά και τα φλάουτα της Λυρικής. Κρίμα που δεν μεταδόθηκε και τηλεοπτικά η «Ρούσαλκα» - μετά το «φιλί Παπακαλιάτη» το ΕΣΡ θα γνώριζε νέες πιένες με το «φιλί Λουδοβίκου»... «Δεν υπάρχει μεγαλύτερη αμαρτία από τη βλακεία» ανέφερε στο χειμαρρώδη λόγο του στο Σαν Ρέμο ο Ρομπέρτο Μπενίνι.

-ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΤ. ΑΝΔΡΙΑΝΕΣΗΣ -

Εκνευρισμοί

Αφού με «εκνευρίζει» ο κινηματογράφος, τι θέλω και πηγαίνω; Βλέποντας πρόσφατα την ταινία «Gran Torino» θύμωσα τα μάλλα -όπως θα έλεγε και ο... απίθανος «Κατακουζήνας» του τηλεοπτικού «Κωνσταντίνου και Ελένης»!

Ο Γουόλτ Κοβάλσκι, πολωνικής καταγωγής βετεράνος του πολέμου της Κορέας, βλέπει τη γειτονιά του να κατακλύζεται από Ασιάτες μετανάστες. Χήρος και έχοντας κρατήσει σε απόσταση τα παιδιά του, είναι ο κλασικός τύπος του... ζοχάδα. Αλλά ξαφνικά, μέσα σε ένα βράδυ και με μια απροσδόκητη «σύλληψη», η ζωή του αρχίζει να αλλάζει.

Τόσο που φτάνει στο σημείο να κάνει φίλο ένα νεαρό Κορεάτη, γείτονά του. Αυτόν που τόλμησε να επιχειρήσει να κλέψει την πολύτιμη Ford Gran Torino του -δίχως να το θέλει, μόνο και μόνο αναγκασμένος να αποδείξει πως μπορεί να μπει στο κλαμπ των «μεγάλων» συμπατριωτών του, έφηβων που θέλουν να δείχνουν σκληροί.Ο Κλιντ Ίστγουντ σκηνοθετεί και παίζει στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Πίσω από την κάμερα είναι δυναμικός, σοφός και οξυδερκής -μπροστά, με το παίξιμό του, σε συγκινεί, σε σαγηνεύει, σε ταρακουνάει.

Ο κόσμος ανταποκρίθηκε στην τελευταία, μεγάλη δημιουργία του (βετεράνου και στη ζωή) Ίστγουντ -52% του κοινού στις αίθουσες των ΗΠΑ, μάλιστα, ήταν γυναίκες και -το πιο ελπιδοφόρο- 25% των θεατών ήταν νέοι κάτω των 25 ετών!«Αυθεντικό, συμβολικό, άμεσο»: εκατοντάδες χιλιάδες θεατές συμφώνησαν στα ίδια επίθετα -η αληθινή τέχνη αναγνωρίζεται, βλέπετε, από τον κόσμο. Κι όλ' αυτά με μόλις 33 εκατομμύρια δολάρια - στ' αλήθεια, ψίχουλα για την κινηματογραφική βιομηχανία της Αμερικής. Και ξέρετε πόσα έφερε η διανομή στις αίθουσες;

Σχεδόν 140 εκατομμύρια δολάρια μόνο στις ΗΠΑ!Είναι να μη θυμώνω, λοιπόν; Επιστρέφοντας στο σπίτι, μετά την ταινία, χαζεύω στο διαδίκτυο, ανασύροντας στην επιφάνεια σελίδες παλιές, δηλώσεις ξεχασμένες (;), περιγραφές απίστευτα ελληνικές: α) «Τις αυτονόητες υποχρεώσεις του κράτους εξακολουθεί δυστυχώς να τις αντιλαμβάνεται ως παζάρι η ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού» (ανακοίνωση Συνασπισμού, 15.09.2008), β) «Το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου ιδρύθηκε το 1970 ως θυγατρική εταιρεία παραγωγής ταινιών της ΕΤΒΑ. Από τις αρχές της δεκαετίας του '80, περιήλθε υπό τον έλεγχο του κράτους και έγινε ο κυριότερος μοχλός άσκησης της κρατικής κινηματογραφικής πολιτικής».

Ο κύριος Ίστγουντ έχει ανακοινώσει πως το «Gran Torino» ήταν η τελευταία ταινία, στην οποία ο ίδιος θα έπαιζε -αλλά θα συνεχίσει να εργάζεται ως σκηνοθέτης.

Όπου να 'ναι ξεκινούν τα γυρίσματα του νέου του φιλμ «Ο ανθρώπινος παράγοντας», με θέμα το Νέλσον Μαντέλα. Στα 78 του χρόνια, επιμένει να μην συνταξιοδοτείται -αμάρτημα για ορισμένους συμπατριώτες μας που ονειρεύονται το καθισιό από τα... 30! Και, φυσικά, δεν γυρεύει λεφτά από το κράτος για να γυρίσει ταινίες. Να γιατί... «ξαναεκνευρίζομαι»!

-ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΤ. ΑΝΔΡΙΑΝΕΣΗΣ-

«Τον έρωτα δεν τον παραγγέλνεις»

Μιάμιση ώρα σε ένα χώρο με διάφορα αντικείμενα τριγύρω και... σκουπίδια, πολλά -πεταμένα κάτω- σκουπίδια (χαρτάκια, πλαστικά ποτήρια, άδεια κουτάκια αλουμινίου από αναψυκτικά κ.ά.).

Δεν είναι και το καλύτερό σας, έτσι; Κι όμως... χάσατε! Εγώ το απόλαυσα την προηγούμενη Πέμπτη το βράδυ. Εσείς, και να θέλετε, δε θα μπορέσετε... Αλλά θέλω να σας πω γι' αυτό: Ένα εξαιρετικό κείμενο του μεγάλου ιρλανδού δραματουργού Σάμιουελ Μπέκετ, με τίτλο «Πρώτος έρωτας» - αλλά πεζό, όχι θεατρικό. Γράφτηκε το 1945 στα Γαλλικά και αργότερα μεταφράστηκε (από τον ίδιο το συγγραφέα) στα Αγγλικά. Ένας υπέροχος ηθοποιός, ο Δημήτρης Καταλειφός. Μιάμιση ώρα στη σκηνή (και κάτω από αυτή), φορώντας καπαρντίνα και ρεπούμπλικα και κρατώντας μια μαύρη σακούλα σκουπιδιών.

Σε μετάφραση του Αχιλλέα Αλεξάνδρου και σκηνοθεσία του Πάνου Παπαδόπουλου, ο Καταλειφός, ως άστεγος ρακοσυλλέκτης, αφηγείται την εμμονή του με τον πατέρα του και το ενδιαφέρον του για βόλτες στα νεκροταφεία, αλλά κυρίως αναδημιουργεί την ιστορία του πρώτου και μοναδικού του έρωτα, πριν από πολλά χρόνια, όταν ήταν 25 ετών - ουσιαστικά περιγράφει μια αποτυχία, με απλό, αστείο, σαρκαστικό, συχνά παράξενο, μα και σπαρακτικό κάποτε, τρόπο.Μια μοναδική παράσταση (παραγωγή του Δημοτικού Περιφερειακού Θεάτρου Κοζάνης, που μακάρι να επαναληφθεί -για πολλές παραστάσεις, όχι 4-5 όπως τον Απρίλιο- στην Αθήνα, θα σας συγκινήσει «αναπάντεχα»...

Γιατί, «τον έρωτα δεν τον παραγγέλνεις» όπως λέει σοφά ο ήρωας του Μπέκετ στην τελευταία φράση του έργου.Τον πόλεμο, όμως; Το δεύτερο κείμενο -καθαρά θεατρικό αυτή τη φορά- για το οποίο θα σας πω σήμερα, γράφτηκε το 2005 στο Βερολίνο - αλλά από Έλληνα, το Μάνο Λαμπράκη. Σαν «μια σύγχρονη μεταγραφή του Βόιτσεκ», του εμβληματικού έργου του Γκέοργκ Μπίχνερ, περιγράφει ο ίδιος ο συγγραφέας, με καταγωγή από το Ηράκλειο της Κρήτης, το (τρίτο) θεατρικό του έργο «Puerto Grande» (Μεγάλο Λιμάνι ή Μεγάλο Πέρασμα).

Σ' ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, ο θεατής παρακολουθεί, σε είκοσι δύο σκηνές, το βασανισμό και τη σταδιακή αποκτήνωση του κρατούμενου Μπούνκερ.Δυνατές ερμηνείες ενός -ενίοτε- στομφώδους κειμένου, μουσική... όχι πολύ ψαγμένη, αλλά σκηνοθεσία γερή και με άποψη - η κυρία Ρούλα Πατεράκη είναι σίγουρα εξαιρετική περίπτωση στο ελληνικό θέατρο. Και κάτι ξεχωριστό: η παράσταση παίζεται στο θάλαμο VI του β' επιπέδου του κτηρίου στον πεζόδρομο της Κοραή (αρ. 4) - χώρος που, επί Κατοχής, στέγαζε τα κρατητήρια της Κομαντατούρ! Μέχρι τις 31 Μαΐου μπορείτε να δείτε το «Puerto Grande».

Θα σας απασχολήσουν σίγουρα οι προβληματισμοί του έργου - αλλά περισσότερο θα σας ταρακουνήσουν οι μνήμες που αναδύονται από τους τοίχους και την ατμόσφαιρα του χώρου...

-ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΤ. ΑΝΔΡΙΑΝΕΣΗΣ -

Διορθώνοντας μια... παλαβομάρα!

Χωμένος στα περιοδικά και τις εφημερίδες από πολύ-πολύ μικρός -σαν αναγνώστης, όπως εσείς- «εφηύρα» γρήγορα ένα κριτήριο... σοβαρότητας για κάθε χώρα του πλανήτη: την ύπαρξη ή μη ενός ή περισσότερων εβδομαδιαίων περιοδικών επικαιρότητας. Αμέσως... ξεκαθάρισα Βρετανία, Γερμανία, Αυστρία, Γαλλία και Ιταλία ήταν... σοβαρά κράτη - παραδόξως, την εποχή εκείνη στο «κλαμπ» αυτό ανήκε και η Ελλάδα, με τα εξαιρετικά Επίκαιρα. Τη δεκαετία του '80 τα Επίκαιρα έκλεισαν και η θεωρία μου επιβεβαιώθηκε...
Το περιοδικό U.S. News & World Report δεν είναι και τόσο γνωστό στην Ελλάδα - πρόκειται για το άμεσα ανταγωνιστικό (στις ΗΠΑ) έντυπο των παγκοσμίως διάσημων Time και Newsweek.

Στην Αμερική είναι φημισμένο ειδικά για τους καταλόγους του: «Τα πιο σπουδαία ακαδημαϊκά ιδρύματα των ΗΠΑ», «Τα καλύτερα νοσοκομεία των ΗΠΑ» κ.ο.κ. Ήταν και αυτό εβδομαδιαίο. Ώσπου ήρθε η κρίση. Πέρσι, μετατράπηκε σε δεκαπενθήμερο. Φέτος, σε μηνιαίο! Αλλά με μια ενδιαφέρουσα καινοτομία: απέκτησε ένα «ψηφιακό αδελφάκι»! Πληρώνοντας μια ετήσια συνδρομή, σε ειδική προνομιακή τιμή γνωριμίας 19,95 δολάρια (από 24,95), ο χρήστης λαμβάνει κάθε Παρασκευή μεσημέρι στην ηλεκτρονική του θυρίδα μια ειδική έκδοση (U.S. News Weekly) σε PDF, με ειδήσεις, άρθρα και ειδικό τμήμα με γνώμες και σχόλια, επιμελημένο από τον αρχισυντάκτη του περιοδικού, Μορτ Ζάκερμαν.

Αντίθετα με το χάρτινο περιοδικό, το οποίο -μηνιαίο πλέον- αποκτά όλο και περισσότερα θέματα υγείας, εκπαίδευσης κλπ. ώστε να είναι πιο ελκυστικό στους διαφημιζόμενους(!), το ηλεκτρονικό παραμένει πιστό στην παράδοση του παλιού εντύπου, με θέματα πιο βαριά - πολιτική και οικονομία.

Σε λίγες μέρες το Newsweek αλλάζει κι αυτό και μάλιστα πολύ. Με λιγότερες σελίδες, βαρύτερο χαρτί, νέα σχεδίαση, περισσότερα «λευκά» και μεγαλύτερη σημασία στην αρθρογραφία (και πώς όχι, άλλωστε, με πένες σαν αυτή του εξαιρετικού Φαρίντ Ζακάρια), αλλά... καθόλου στην τρέχουσα ειδησεογραφία (ποιος νοιάζεται, άλλωστε, να τη διαβάσει αυτή -πέντε μέρες μετά- στο χαρτί, όταν την έχει στην οθόνη του πριν καλά-καλά συμβεί!), πιστεύοντας ότι έτσι θα ελκύσει όχι περισσότερους, αλλά «καλύτερους» (=πλουσιότερους) αναγνώστες και περισσότερους (αλλά και καλύτερους) διαφημιζόμενους.

Γιατί τα κάνει όλ' αυτά; Μα επειδή χάνει χρήματα. «Η μάζα (σ.σ.: το πολυπληθές αναγνωστικό κοινό των παραδοσιακών εβδομαδιαίων εντύπων) είναι μια μπίζνα που δε λειτουργεί πλέον για μας» λένε χαρακτηριστικά οι υπεύθυνοι του περιοδικού.Απέτυχαν, λοιπόν, τα εβδομαδιαία περιοδικά; Πάει το κριτήριό «μου»; Καθόλου! «Διόλου παρωχημένο δεν είναι το μοντέλο των έντυπων εβδομαδιαίων ειδησεογραφικών περιοδικών» λέει ο Μπράιαν Κέλι, του US News. «Η μέθοδος διανομής τους είναι που ξεπεράστηκε - ξέρετε τι είναι να ολοκληρώνεις μια εξαιρετική έρευνα την Τρίτη και οι αναγνώστες σου να περιμένουν την άλλη Δευτέρα για να τη διαβάσουν; Εγώ αυτό το λέω... παλαβομάρα!» Αμ εγώ;

-ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΤ. ΑΝΔΡΙΑΝΕΣΗΣ-

Φαινόμενα διασημότητας

Τα δεκαπέντε λεπτά διασημότητας που αντιστοιχούν σε όλους, ήταν ίσως η πιο δραματικά αληθινή φράση του προηγούμενου αιώνα (ευχαριστούμε Αντι Γουόρχολ). Και είναι τώρα η στιγμή που δικαιώνεται με τον πιο κανιβαλικό και ανθρωποφοβικό τρόπο αυτή η ρήση. Η διασημότητα γίνεται αντίβαρο της επιβίωσης και της αξιοπρέπειας.

Η περιπέτεια της μικρής ηρωίδας του «Slumdog Millionaire», που έγινε αντικείμενο αγοραπωλησίας ουσιαστικά σε δημοπρασία από τον ίδιο τον πατέρα της, είναι το πιο εύγλωττο παράδειγμα.Διαβάζουμε στο Βήμα: «Μεγάλες διαστάσεις έχει πάρει η υπόθεση της απόπειρας πώλησης της εννιάχρονης πρωταγωνίστριας της ταινίας "Slumdog Μillionaire" από τον πατέρα της αντί 300.000 δολαρίων.

Η ινδική αστυνομία διέταξε έρευνες, η μητέρα και η μητριά της μικρής Ρουμπίνα Αλι έστησαν καβγά μπροστά στις κάμερες και ο πατέρας του παιδιού συνελήφθη. "Φιλάργυρη σκύλα, δώσε πίσω την κόρη μου!" φώναζε η πραγματική μητέρα της μικρής στη σύζυγο του πατέρα της Ραφίκ Κουρέσι, ο οποίος συνελήφθη με την κατηγορία ότι αποπειράθηκε να κάνει μια συμφωνία παράνομης υιοθεσίας, από την οποία θα λάμβανε 300.000 δολάρια.

Ο ίδιος το αρνείται και λέει ότι έχει πέσει θύμα σκευωρίας.Λόγω των άθλιων συνθηκών ζωής που επικρατούν στην παραγκούπολη Γκαρίμπ Ναγκάρ στα προάστια της Βομβάης, όπου ζει η οικογένεια, η μικρούλα έχει γίνει μήλον της Εριδος μεταξύ της βιολογικής της μητέρας, που την είχε εγκαταλείψει όταν ήταν δύο ετών, και του πατέρα της. Ολοι προσπαθούν να εξαργυρώσουν τη φήμη της, για να ξεφύγουν από τη φτώχεια.

Τα 2.500 ευρώ που πήρε η Ρουμπίνα, ως αμοιβή για τη συμμετοχή της στην ταινία, φαίνεται ότι ήταν πολύ λίγα.»Δεν είναι μόνο αυτό. Στη Βρετανία, νεαρή ηθοποιός κρεμάστηκε, όταν έμαθε ότι διακόπτεται η σειρά στην οποία συμμετείχε επί επτά χρόνια. Δεν ήταν τόσο η προοπτική της ανεργίας που την έσπρωξε εκεί όσο η αιφνιδιαστική, απρόσμενη απόσυρση από τα φώτα της δημοσιότητας, σε συνδυασμό με το χτίσιμο μιας προσωπικότητας εξαρτημένης από τη δημοσιότητα, την τηλοψία που ορίζει συχνά το στάτους κβο. Γι' αυτό και τα ριάλιτι συνεχίζονται απρόσκοπτα, μεταμφιεσμένα κάπως κάτω από το μανδύα ντοκιμαντέρ ή ειδικών εκπομπών.

Ριάλιτι είναι ό,τι και αν πει κανείς, αφού πίσω από το πρόσχημα ενός (όποιου) ταλέντου, ξεχύνεται η ανάγκη της επικράτησης με τον κλασικό τρόπο της ζούγκλας και της απελευθέρωσης των πιο χαμηλών ενστίκτων και συμπεριφορών μπροστά στην κάμερα. Οσο πιο χαμηλά τόσο μεγαλύτερος ο τηλεοπτικός χρόνος. Εδώ προσμένουμε ακόμη την Ανάσταση...

Η σχέση του Νταλί με τα βιβλία στο επίκεντρο έκθεσης που διοργανώνεται στην Ελλάδα

Τον χειμώνα σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη

Την εικονογράφηση πολλών βιβλίων είχε αναλάβει ο Σαλβαντόρ Νταλί

Θεσσαλονίκη

Μια όχι και τόσο γνωστή πλευρά του διάσημου ζωγράφου Σαλβαντόρ Νταλί παρουσιάζεται τον χειμώνα σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα. Η έκθεση «Ο Νταλί και τα βιβλία» που διοργανώνεται από το Ινστιτούτο Θερβάντες σε συνεργασία με το Ίδρυμα Νταλί ασχολείται με τον Σ.Νταλί ως συγγραφέα και εικονογράφο.

Η έκθεση θα απαρτίζεται από φωτογραφίες και έντυπο υλικό, που «φωτίζουν» τη σχέση του Ισπανού ζωγράφου με τα βιβλία.

Τα εκθέματα θα αναπτύσσονται σε τρεις ενότητες: φωτογραφίες, αλληλογραφία, αποσπάσματα βιβλίων και άλλο έντυπο υλικό που θα παρουσιάζουν τις ιδιότητες του Νταλί ως συγγραφέα, ως αναγνώστη, αλλά και ως εικονογράφου βιβλίων.

Ο Νταλί έχει άλλωστε εικονογραφήσει σπουδαία αριστουργήματα, όπως ο Δον Κιχώτης, η Κάρμεν και η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων. Κάθε φορά που κάποιο έργο τον συγκινούσε, εκείνος επιθυμούσε να το μετατρέψει σε εικόνες, μέσα από την εικονογράφησή του.
Αυτές οι εικονογραφήσεις αποτελούν από μόνα τους έργα τέχνης, ενώ παρουσιάζουν τις διάσημες «εμμονές» του καλλιτέχνη με ορισμένα σχήματα και ιδέες (όπως για παράδειγμα τα λιωμένα ρολόγια).

«Το ό,τι θα περάσω στην ιστορία της ανθρωπότητας είναι σίγουρο. Θα προτιμούσα όμως να μείνω στην αιωνιότητα ως συγγραφέας και όχι ως ζωγράφος» είχε δηλώσει κάποτε ο εκκεντρικός καλλιτέχνης, ο οποίος έγραφε σε πολλές γλώσσες χωρίς να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τους συντακτικούς ή γραμματικούς κανόνες.

Η έκθεση θα παρουσιαστεί πρώτα στη Θεσσαλονίκη, στη Βίλα Μπιάνκα από τις 25 Σεπτεμβρίου ως τις 18 Οκτωβρίου, στο πλαίσιο των 44ων «Δημητρίων». Από τον Νοέμβριο έως τον Ιανουάριο του 2010 η έκθεση θα μεταφερθεί στην Αθήνα και θα εγκαινιάσει την νέα στέγη του Ινστιτούτου Θερβάντες στην οδό Μητροπόλεως στο Σύνταγμα.

Την έκθεση συνδιοργανώνουν το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, το Ινστιτούτο Θερβάντες, το ισπανικό Ίδρυμα Νταλί, το Τελλόγλειο ίδρυμα Τεχνών και το Ελληνοϊσπανικό Κέντρο Πολιτισμού Θεσσαλονίκης «Φ. Γκ. Λόρκα».

Newsroom ΔΟΛ - www.in.gr

Kαρτ Ποστάλ καλοκαιριού

Εικαστικός καύσωνας είναι μερικές από τις βασικές συνισταμένες και του φετινού καλοκαιριού στην Ελλάδα αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο. Οπου βρεθούμε, δηλαδή, το μήνα Αύγουστο με αφορμή τις καλοκαιρινές διακοπές μας. Εκεί πέρα από τη χαλάρωση δίπλα στη θάλασσα ή την περιδιάβαση στα αξιοθέατα διεθνών μητροπόλεων, βασικός πόλος έλξης θα είναι τα μουσεία και οι γκαλερί που παρουσιάζουν ένα πραγματικό πανόραμα τέχνης.

Από μόδα, γλυπτική, αρχιτεκτονική, μέχρι ζωγραφική όλων των τάσεων ειδικά για τον πιο πολύχρωμο και διανοητικό Αύγουστο των τελευταίων ετών. Το «Τέχνη και ζωή» ταξίδεψε ανταποκρινόμενο στα σημαντικότερα πολιτιστικά καλέσματα του καλοκαιριού και σας τα συστήνει ανεπιφύλακτα. Μια στάση κάναμε και στον Πόρο, όπου παρουσιάζεται ατομική έκθεση του ζωγράφου Χρόνη Μπότσογλου (ένα από τα έργα του στη φωτογραφία). Καλό καλοκαίρι με καταδύσεις και βαθιές εισπνοές τέχνης.

"Ναυτεμπορική"

Εξι καλλιτέχνες για το «Δέστε 2009»

Οι εικαστικές δημιουργίες των έξι καλλιτεχνών, που έχουν επιλεγεί ως υποψήφιοι για το Βραβείο «Δέστε 2009», παρουσιάζονται σε χώρο του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, Νεοφύτου Δούκα 4, στο Κολωνάκι.Οι έξι καλλιτέχνες είναι οι: Αθανάσιος Αργιανάς, Βαγγέλης Βλάχος, Χάρις Επαμεινώνδα, Ειρήνη Ευσταθίου, Ραλλού Παναγιώτου, Γιώργος Σαπουντζής.Το Βραβείο «Δέστε» θεσμοθετήθηκε το 1999 και απονέμεται κάθε δύο χρόνια σε Ελληνα καλλιτέχνη, που ζει είτε στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό.

Στόχος του Βραβείου είναι η παρουσίαση του έργου μιας νέας, ανερχόμενης γενιάς καλλιτεχνών.Μία διεθνής, πενταμελής Κριτική Επιτροπή θα επιλέξει και θα ανακοινώσει στις 14 Σεπτεμβρίου το νικητή του φετινού Βραβείου, ο οποίος και θα παραλάβει το χρηματικό έπαθλο των 10.000 ευρώ.

"Ναυτεμπορική"

Υδατογραφώντας το ελληνικό τοπίο

Στη Λήμνο

Εργο της Κατερίνας Ανταχοπούλου, από σήμερα στην Πινακοθήκη της Λήμνου.Ομαδική εικαστική έκθεση υδατογραφίας (ακουαρέλα), με τίτλο «Υδατογραφώντας το ελληνικό τοπίο», οργανώνει η Πινακοθήκη Σύγχρονης Βαλκανικής Τέχνης Κοντιά Λήμνου, με τη συμμετοχή διακεκριμένων και ανερχόμενων Ελλήνων καλλιτεχνών.

Αντικείμενο της έκθεσης, το ελληνικό ηπειρωτικό και νησιωτικό τοπίο, ιδωμένο μέσα από την ιδιαίτερη ματιά του κάθε ζωγράφου, και με στόχο να διερευνηθούν τόσο οι εναλλασσόμενες όψεις του, όσο και οι τονικότητες, οι ανεπαίσθητες χροιές και οι πλαστικές αξίες της υδατογραφίας, μέσα από τη γραφή που χαρακτηρίζει το έργο του κάθε συμμετέχοντος καλλιτέχνη.

Η έκθεση περιλαμβάνει παλαιότερα έργα σημαντικών καλλιτεχνών που διερεύνησαν εξαντλητικά το συγκεκριμένο εικαστικό μέσο, (Ανδρέας Βουρλούμης, Ράλλης Κοψίδης, Γιώργος Μανουσάκης, Ασαντούρ Μπαχαριάν, ΚατερίναΑνταχοπούλου κ.ά.), και παράλληλα συγκεντρώνει έργα σημαντικών σύγχρονων παραστατικών καλλιτεχνών. Η «υδατογράφηση του ελληνικού τοπίου» θα διαρκέσει έως και τις 20 Σεπτεμβρίου.

"Ναυτεμπορική"

Κυρίαρχο το απόλυτο λευκό

Από το Σάββατο στα Φηρά της Σαντορίνης

Ολόλευκα και πανέτοιμα να φτερουγίσουν στον γαλάζιο ουρανό τα... γύψινα περιστέρια της Ναταλίας Μελά.Το λευκό χρώμα, το χρώμα το «απόλυτο», βρίσκεται στο επίκεντρο ομαδικής έκθεσης 60 διακεκριμένων και ανερχόμενων καλλιτεχνών, που διοργανώνεται στο ολόλευκο νησί της Σαντορίνης.

Την έκθεση -που φέρει τον τίτλο «A paler shade of white - Οψεις του λευκού»- διοργανώνει το κοινωφελές Ιδρυμα Λουκά και Ευάγγελου Μπελλώνια -που εδρεύει στα Φηρά- και τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και του υπουργείου Πολιτισμού. Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν το ερχόμενο Σάββατο 8 Αυγούστου, στον εκθεσιακό χώρο του Ιδρύματος.
Λάδι σε μουσαμά.

Εργο του Παναγιώτη Τέτση.Στόχος της έκθεσης είναι να διερευνηθούν οι όψεις, οι τονικότητες και οι πλαστικές αξίες του λευκού μέσα από τη γραφή και τα τεχνικά μέσα που χαρακτηρίζουν το έργο του κάθε συμμετέχοντα καλλιτέχνη. Ο τίτλος αποτελεί παράφραση του γνωστού τραγουδιού blues των Procol Harum, «A whiter shade of pale».Μέσα από επιτοίχια ζωγραφικά έργα, γλυπτά και ανάγλυφα, κατασκευές, εγκαταστάσεις, φωτογραφία και βίντεο, το λευκό χρώμα ως φωτεινό ζωγραφικό στοιχείο και «χρώμα όλων των χρωμάτων» στη ζωγραφική, ως απόλυτη όψη στη γλυπτική, ως ομογενοποιητικό πεδίο έκφρασης της πλαστικότητας στις κατασκευές και τις εγκαταστάσεις, ως ποιητικό πεδίο εξερεύνησης στη φωτογραφία και το βίντεο, το λευκό, αγαπητό χρώμα και εκφραστικό μέσο για την πλειονότητα των εικαστικών δημιουργών, διερευνάται σε όλες τις όψεις και τις εκφάνσεις του.

Η επιμέλεια της έκθεσης Ιριδα Κρητικού -μεταξύ άλλων- σημειώνει: «…Η απάντηση για το εάν το μαύρο και το λευκό είναι χρώματα, αποτελεί συνισταμένη όλων των θεωριών: το μαύρο δεν είναι χρώμα. Ενα μαύρο αντικείμενο απορροφά όλα τα χρώματα του οπτικού πεδίου και δεν αντανακλά κανένα από αυτά στο βλέμμα του παρατηρητή. Το λευκό, αντίθετα, είναι χρώμα, καθώς αντανακλά όλα τα χρώματα του ορατού φωτεινού πεδίου στο βλέμμα του παρατηρητή». Η έκθεση θα διαρκέσει έως το τέλος Σεπτεμβρίου.

"Ναυτεμπορική"

Φαινόμενα Διασημότητας

Τα δεκαπέντε λεπτά διασημότητας που αντιστοιχούν σε όλους, ήταν ίσως η πιο δραματικά αληθινή φράση του προηγούμενου αιώνα (ευχαριστούμε Αντι Γουόρχολ).

Και είναι τώρα η στιγμή που δικαιώνεται με τον πιο κανιβαλικό και ανθρωποφοβικό τρόπο αυτή η ρήση. Η διασημότητα γίνεται αντίβαρο της επιβίωσης και της αξιοπρέπειας. Η περιπέτεια της μικρής ηρωίδας του «Slumdog Millionaire», που έγινε αντικείμενο αγοραπωλησίας ουσιαστικά σε δημοπρασία από τον ίδιο τον πατέρα της, είναι το πιο εύγλωττο παράδειγμα.

Διαβάζουμε στο Βήμα: «Μεγάλες διαστάσεις έχει πάρει η υπόθεση της απόπειρας πώλησης της εννιάχρονης πρωταγωνίστριας της ταινίας "Slumdog Μillionaire" από τον πατέρα της αντί 300.000 δολαρίων. Η ινδική αστυνομία διέταξε έρευνες, η μητέρα και η μητριά της μικρής Ρουμπίνα Αλι έστησαν καβγά μπροστά στις κάμερες και ο πατέρας του παιδιού συνελήφθη. "Φιλάργυρη σκύλα, δώσε πίσω την κόρη μου!" φώναζε η πραγματική μητέρα της μικρής στη σύζυγο του πατέρα της Ραφίκ Κουρέσι, ο οποίος συνελήφθη με την κατηγορία ότι αποπειράθηκε να κάνει μια συμφωνία παράνομης υιοθεσίας, από την οποία θα λάμβανε 300.000 δολάρια.

Ο ίδιος το αρνείται και λέει ότι έχει πέσει θύμα σκευωρίας.Λόγω των άθλιων συνθηκών ζωής που επικρατούν στην παραγκούπολη Γκαρίμπ Ναγκάρ στα προάστια της Βομβάης, όπου ζει η οικογένεια, η μικρούλα έχει γίνει μήλον της Εριδος μεταξύ της βιολογικής της μητέρας, που την είχε εγκαταλείψει όταν ήταν δύο ετών, και του πατέρα της.

Ολοι προσπαθούν να εξαργυρώσουν τη φήμη της, για να ξεφύγουν από τη φτώχεια. Τα 2.500 ευρώ που πήρε η Ρουμπίνα, ως αμοιβή για τη συμμετοχή της στην ταινία, φαίνεται ότι ήταν πολύ λίγα.»Δεν είναι μόνο αυτό. Στη Βρετανία, νεαρή ηθοποιός κρεμάστηκε, όταν έμαθε ότι διακόπτεται η σειρά στην οποία συμμετείχε επί επτά χρόνια. Δεν ήταν τόσο η προοπτική της ανεργίας που την έσπρωξε εκεί όσο η αιφνιδιαστική, απρόσμενη απόσυρση από τα φώτα της δημοσιότητας, σε συνδυασμό με το χτίσιμο μιας προσωπικότητας εξαρτημένης από τη δημοσιότητα, την τηλοψία που ορίζει συχνά το στάτους κβο.

Γι' αυτό και τα ριάλιτι συνεχίζονται απρόσκοπτα, μεταμφιεσμένα κάπως κάτω από το μανδύα ντοκιμαντέρ ή ειδικών εκπομπών. Ριάλιτι είναι ό,τι και αν πει κανείς, αφού πίσω από το πρόσχημα ενός (όποιου) ταλέντου, ξεχύνεται η ανάγκη της επικράτησης με τον κλασικό τρόπο της ζούγκλας και της απελευθέρωσης των πιο χαμηλών ενστίκτων και συμπεριφορών μπροστά στην κάμερα. Οσο πιο χαμηλά τόσο μεγαλύτερος ο τηλεοπτικός χρόνος. Εδώ προσμένουμε ακόμη την Ανάσταση...

"Ναυτεμπορική"

O φόβος μέρα και νύχτα

Τις προάλλες, ένας γνωστός, στέλεχος επιχείρησης, ραφινάτος και αυτό που αποκαλούμε clean cut, έλεγε πως νιώθει απίστευτα προσβεβλημένος όταν, περπατώντας στο πεζοδρόμιο, νιώθει τις γυναίκες δίπλα του να σφίγγουν τις τσάντες τους επάνω τους. Από το φόβο της κλοπής, του συρσίματος στο πεζοδρόμιο.

Και είναι αλήθεια. Προχωρούμε σφιγμένοι, τανάλιες που σφίγγουν τσάντες και πορτοφόλια, κρύβουν ρολόγια και κοσμήματα. Από το φόβο της κλοπής, της επίθεσης.Αν κάποιοι μιλάνε για τον ψυχολογικό πόλεμο που έχει εξαπολυθεί με αφορμή την οικονομική κρίση, η αλήθεια είναι πως ο φόβος και η ψυχολογική πίεση από τη συνεχή και έντονη αίσθηση της ανασφάλειας είναι σαφώς μεγαλύτερα.

Το Πάσχα, φεύγοντας για διακοπές, κλειδώσαμε τα σπίτια, βάλαμε συναγερμούς, κι όμως, σε όλη τη διάρκεια των γιορτών είχαμε ένα σφίξιμο στο στομάχι για το τι θα βρούμε όταν γυρίσουμε. Αν οι διαρρήκτες έβαλαν στο στόχαστρο τη δική μας οικία. Και δεν υπάρχει χειρότερη αίσθηση από αυτή της παραβίασης του ιδιωτικού σου χώρου - μπορεί να σε διαλύσει ψυχολογικά, να πυροδοτήσει όχι απλώς αισθήματα ανασφάλειας, αλλά και αβεβαιότητας και χαμηλής αυτοεκτίμησης.

Την Τρίτη, πολλοί συνάδελφοι δημοσιογράφοι έμειναν έκπληκτοι, όταν άκουσαν για τη ληστρική επίθεση με όπλα και τραυματία στο ασφαλιστικό ταμείο τους, τον ΕΔΟΕΑΠ. Εκεί βρίσκονται οι υπέροχοι γιατροί του Ταμείου μας, η ελπίδα και η ασφάλεια της περίθαλψης και της σταθερής αναζήτησης της ποιότητας στη ζωή μας. Το χτύπημα σε ένα χώρο πολυιατρείο, ουσιαστικά, έδωσε μια και θρυμμάτισε κάθε προσπάθεια να πατήσουμε στα πόδια μας, να μην τα μετατρέψουμε σε ερπύστριες, να μη γίνουμε εμείς τανκς-σώματα που κινούμαστε έτοιμοι για τον πόλεμο (της επιβίωσης). Μια θηλιά που σφίγγει, καθώς νιώθουμε πως δεν έχουμε ελευθέρας για κάθε γωνιά της Αθήνας: κομμάτια της πόλης κάτω από την Αθηνάς είναι εντελώς απροσπέλαστα, για κανένα λόγο δεν μπορείς να τα επισκεφτείς, θα πρέπει να είσαι θεότρελος.

Η Σοφοκλέους, μετά και την αποχώρηση του χρηματιστηρίου, είναι ένας δρόμος μαρασμού και άγριας αναρχίας, αισθάνεσαι παράλογα γενναίος όταν καταφέρνεις να τη διασχίσεις.Θέλουμε τα λεφτά και το βιοτικό επίπεδο που χάνουμε εξαιτίας της κρίσης, τις δουλειές μας που απειλούνται, τους πολιτικούς που αξίζουν να μας αντιπροσωπεύσουν. Οπωσδήποτε. Ομως δεν υπάρχει περίπτωση να τα διεκδικήσουμε όλα αυτά με πραγματικές αξιώσεις και ελπίδα, αν το πρωταρχικό της ύπαρξής μας απειλείται συνεχώς. Και αυτό το πρωταρχικό δεν είναι άλλο από την ίδια μας τη ζωή.

"Ναυτεμπορική"

«Τον έρωτα δεν τον παραγγέλνεις»

Μιάμιση ώρα σε ένα χώρο με διάφορα αντικείμενα τριγύρω και... σκουπίδια, πολλά -πεταμένα κάτω- σκουπίδια (χαρτάκια, πλαστικά ποτήρια, άδεια κουτάκια αλουμινίου από αναψυκτικά κ.ά.). Δεν είναι και το καλύτερό σας, έτσι; Κι όμως... χάσατε! Εγώ το απόλαυσα την προηγούμενη Πέμπτη το βράδυ. Εσείς, και να θέλετε, δε θα μπορέσετε... Αλλά θέλω να σας πω γι' αυτό: Ένα εξαιρετικό κείμενο του μεγάλου ιρλανδού δραματουργού Σάμιουελ Μπέκετ, με τίτλο «Πρώτος έρωτας» - αλλά πεζό, όχι θεατρικό. Γράφτηκε το 1945 στα Γαλλικά και αργότερα μεταφράστηκε (από τον ίδιο το συγγραφέα) στα Αγγλικά.

Ένας υπέροχος ηθοποιός, ο Δημήτρης Καταλειφός. Μιάμιση ώρα στη σκηνή (και κάτω από αυτή), φορώντας καπαρντίνα και ρεπούμπλικα και κρατώντας μια μαύρη σακούλα σκουπιδιών. Σε μετάφραση του Αχιλλέα Αλεξάνδρου και σκηνοθεσία του Πάνου Παπαδόπουλου, ο Καταλειφός, ως άστεγος ρακοσυλλέκτης, αφηγείται την εμμονή του με τον πατέρα του και το ενδιαφέρον του για βόλτες στα νεκροταφεία, αλλά κυρίως αναδημιουργεί την ιστορία του πρώτου και μοναδικού του έρωτα, πριν από πολλά χρόνια, όταν ήταν 25 ετών - ουσιαστικά περιγράφει μια αποτυχία, με απλό, αστείο, σαρκαστικό, συχνά παράξενο, μα και σπαρακτικό κάποτε, τρόπο.Μια μοναδική παράσταση (παραγωγή του Δημοτικού Περιφερειακού Θεάτρου Κοζάνης, που μακάρι να επαναληφθεί -για πολλές παραστάσεις, όχι 4-5 όπως τον Απρίλιο- στην Αθήνα, θα σας συγκινήσει «αναπάντεχα».

.. Γιατί, «τον έρωτα δεν τον παραγγέλνεις» όπως λέει σοφά ο ήρωας του Μπέκετ στην τελευταία φράση του έργου.Τον πόλεμο, όμως; Το δεύτερο κείμενο -καθαρά θεατρικό αυτή τη φορά- για το οποίο θα σας πω σήμερα, γράφτηκε το 2005 στο Βερολίνο - αλλά από Έλληνα, το Μάνο Λαμπράκη. Σαν «μια σύγχρονη μεταγραφή του Βόιτσεκ», του εμβληματικού έργου του Γκέοργκ Μπίχνερ, περιγράφει ο ίδιος ο συγγραφέας, με καταγωγή από το Ηράκλειο της Κρήτης, το (τρίτο) θεατρικό του έργο «Puerto Grande» (Μεγάλο Λιμάνι ή Μεγάλο Πέρασμα). Σ' ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, ο θεατής παρακολουθεί, σε είκοσι δύο σκηνές, το βασανισμό και τη σταδιακή αποκτήνωση του κρατούμενου Μπούνκερ.

Δυνατές ερμηνείες ενός -ενίοτε- στομφώδους κειμένου, μουσική... όχι πολύ ψαγμένη, αλλά σκηνοθεσία γερή και με άποψη - η κυρία Ρούλα Πατεράκη είναι σίγουρα εξαιρετική περίπτωση στο ελληνικό θέατρο. Και κάτι ξεχωριστό: η παράσταση παίζεται στο θάλαμο VI του β' επιπέδου του κτηρίου στον πεζόδρομο της Κοραή (αρ. 4) - χώρος που, επί Κατοχής, στέγαζε τα κρατητήρια της Κομαντατούρ! Μέχρι τις 31 Μαΐου μπορείτε να δείτε το «Puerto Grande». Θα σας απασχολήσουν σίγουρα οι προβληματισμοί του έργου - αλλά περισσότερο θα σας ταρακουνήσουν οι μνήμες που αναδύονται από τους τοίχους και την ατμόσφαιρα του χώρου..

- ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΤ. ΑΝΔΡΙΑΝΕΣΗΣ -

Είναι ωραίο να «ταράζεται» η καθημερινότητά σου από απρόσμενες ειδήσεις. Και να πέφτουν τα γαλόνια του αλαζόνα ηγεμόνα, που φοράνε δημοσιογράφοι που μπορούν να στρεβλώνουν και να καταστρέφουν προσωπικότητες (φυσικά η αναφορά γίνεται για την τραγουδίστρια που σύρθηκε από τα κανάλια, παρά την ιδιαιτερότητά της, και τελικά κατέληξε στο ψυχιατρείο).Από τις πλέον ενδιαφέρουσες -αν και άχρηστες- ειδήσεις της εβδομάδας, ήταν η αποκάλυψη του μυστικού πίσω από το κομμένο αφτί του Βίνσεντ Βαν Γκογκ.

Σύμφωνα με το βιβλίο «Στο αφτί του Βαν Γκογκ: ο Πολ Γκογκέν και ο όρκος της σιωπής», ο ιδιόρρυθμος ζωγράφος έχασε το αφτί του κατά τη διάρκεια καυγά με τον Πολ Γκογκέν, ο οποίος με το ξίφος του ξερίζωσε το αφτί του Βαν Γκογκ. Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξαν δύο πανεπιστημιακοί, μετά από έρευνα που διήρκεσε δέκα χρόνια.

Η είδηση αυτή -πέρα από τη λογική της λάθρας θέας στην ιδιωτική ζωή δύο καλλιτεχνών- ρίχνει φως στις ιδιαίτερες συνθήκες και στις ιδιοσυγκρασίες των Βαν Γκογκ και Γκογκέν, που μας ενδιαφέρουν με την έννοια ότι φωτίζουν την τέχνη τους.Η συγκλονιστική αλήθεια της προσωπικής ζωής ταράζει και τον αναγνώστη της «θεματικής αυτοβιογραφίας» της Σιμόν ντε Μποβουάρ «Ενας πολύ γλυκός θάνατος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Εκεί η ιερή γραφίδα της γυναικείας φύσης μεταμορφώνεται σε κόρη και γράφει για τη μητέρα της και κυρίως για το θάνατό της. Η απογύμνωση είναι απόλυτη και αποστομωτική.«Η σιωπή μεταξύ μας ήταν αδιαπέραστη. Μέχρι που εκδόθηκε η "Προσκεκλημένη", αγνοούσε σχεδόν τα πάντα για τη ζωή μου. Προσπαθούσε να πείσει τον εαυτό της ότι, τουλάχιστον στον τομέα της ηθικής, ήμουν "σοβαρή". Οι φήμες έκαναν τις αυταπάτες της να καταρρεύσουν, αλλά εκείνη την περίοδο η σχέση μας είχε ήδη αλλάξει.»

Η αιώνια πάλη της μάνας με την κόρη -καμία δεν αισθάνεται αρκετά καλή για τη άλλη, το μαστίγιο της απογοήτευσης δίνει επαναληπτικά χτυπήματα- παρουσιάζεται μοναδικά και γίνεται προσωπική προβολή για τον αναγνώστη. Αν από εκεί ο δρόμος οδηγήσει και στην ανάγνωση των επιστολών που έστελνε ο Ανδρέας Εμπειρίκος στον πατέρα, τη μητέρα και τον αδελφό του, τότε η εικόνα του εσωτερικού καθρεφτίσματος επάνω στα πρόσωπα των στενών συγγενών μεγεθύνεται.

Και θυμίζει το Μαγιακόφσκι, που έλεγε «η τέχνη δεν αντανακλά σαν καθρέφτης, μα μεγεθύνει σαν φακός».

"Ναυτεμπορική"

Γυαλιστερός πολιτισμός

«Μην κάθεσαι κοντά στην τηλεόραση. Θα ζαλιστείς. Και θα τυφλωθείς.» Λαϊκή σοφία μαμάδων, που προέκυψε αυθορμήτως ταυτόχρονα με την εμφάνιση της τηλεόρασης και χλευάστηκε από εφήβους και επιστήμονες ως αβάσιμη και φαιδρή.

Ήρθε η ώρα να αποκατασταθεί αυτή η πλάνη: η τηλεόραση και ζαλίζει (άντε να καταλάβεις μετά τι είναι αλήθεια και τι fiction) και τυφλώνει, για την ακρίβεια νεκρώνει πνευματικές λειτουργίες. Κάτι σαν λοβοτομή.

Αυτή η καταβύθιση σε παιδικά τραυματικά βιώματα δεν είναι τυχαία. Αναδύονται από το θυμικό και το λογικό μετά από ένα τριήμερο υποχρεωτικής παρακολούθησης του μεγαλύτερου τηλεοπτικού γεγονότος της Ευρώπης. Γιουροβίζιον. Αυτή είναι η Ευρώπη; Αυτό είναι μουσική; Αυτοί οι κορυφαίοι ερμηνευτές κάθε χώρας; Αυτό το κοινό που ψηφίζει; Όλο αυτό το αστροπελέκι μουσικής, χορού και σόου οδήγησε σε υπερκόπωση τα αντανακλαστικά του θεατή, που οφείλουμε πάντα να έχουμε σε εγρήγορση.

Όσο κι αν προτρέπουμε να απολαύσουμε παραστάσεις υπέροχες, ταινίες στοχαστικές ή να συγκινηθούμε με τραγούδια και ρυθμούς, κάτι τέτοιες νύχτες, σαν του περασμένου Σαββάτου, ρίχνουν τους κόπους όλης της χρονιάς. Δεν είναι απλά ξεκούραστες και απολαυστικές, είναι ληστρικές του πολιτιστικού κριτηρίου.Βέβαια, δυο μέρες μετά, κληθήκαμε πάλι να κρίνουμε και να ψηφίσουμε. Και εκεί είδαμε το άλλο άκρο - σχεδόν.

Η ψηφοφορία για τους Μεγάλους Έλληνες, αν και τηλεοπτικά ήταν κάπως πληκτική σε κάποια σημεία, με κενά που αποδίδονται ίσως στο παρθενικό του εγχειρήματος, έδειξε το άλλο άκρο. Της σκέψης, του διαλόγου, του επιχειρήματος, της εγρήγορσης. Ακούστηκαν όμορφες αντιπαραθέσεις, είδαμε πρόσωπα που δεν μας συγκινούν ή είμαστε δύσπιστοι απέναντί τους να αρθρώνουν ένα νέο λόγο και να λάμπουν. Είναι και αυτό τηλεόραση, είναι και αυτό μια διαδικασία που απαιτεί συμμετοχή του κοινού. Αλλά συνάμα είναι κάτι τελείως ξένο προς τη Γιουροβίζιον. Και οι τηλεοπτικές μέρες και νύχτες συνεχίζονται και οδεύουν προς το τέλος της περίφημης σεζόν.

Προσοχή, όμως, ένας σκόπελος ακολουθεί: η μετάδοση των εκλογικών αποτελεσμάτων. Ένα ακόμη τεστ για την αντοχή και την ευφυΐα μας. Ελπίζουμε οι δημοσιογράφοι και οι καλεσμένοι πολιτικοί να μας εκπλήξουν ευχάριστα με την ευστροφία τους και τον πολιτικό πολιτισμό που ευαγγελίζονται, αλλά βεβαία ποτέ δεν τον συναντούν. Προσεχώς στους δέκτες μας…

"Ναυτεμπορική"